Pali Andjeli i Poneki Trag Svetlosti

...kad nemas kud, idi tragom svetlosti...
 
PrijemPrijem  KalendarKalendar  FAQ - Često Postavljana PitanjaFAQ - Često Postavljana Pitanja  TražiTraži  Registruj seRegistruj se  PristupiPristupi  
Share | .
 

 Naši vladari

Pogledaj prethodnu temu Pogledaj sledeću temu Ići dole 
Idi na stranu : 1, 2  Sledeći
AutorPoruka

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:20



RAŠKO-ZETSKO BOSANSKI ŽUPANI

Višeslav , polovina VIII veka
Radoslav , kraj VIII veka
Prosigoj , pocetak IX veka
Vlastimir , polovina IX veka
Mutimir , + 890.
Pribislav 890-891.
Petar Gojniković 891-917.
Pavle Branović 917-920.
Zaharije Pribislavljević 920-924.
Časlav Klonimirović 931-960.


Knez Višeslav

Knez Višeslav (ili Vojislav) je prvi srpski vladar na Balkanu cije ime zabeleženo u istorijskim izvorima. Pripadao je vladarskoj porodici (Vlastimirovići) koja je Srbe dovela na Balkan, a istoričari (počev od Šafarika) smatraju da je vladao oko 780. godine. Njegovo ime je zabeleženo u spisu „O Upravljanju Carstvom“ vizantijskog cara Konstantina Porfirogenita u greciziranom obliku. Vecina istoričara ovo prenosi kao Višeslav, ali ima i onih koji misle da je pravilnije Vojislav.


Prosigoj

Prosigoj je srpski vladar s početka 9. veka. Nasledio je na prestolu svoga oca Radoslava. Jedine vesti o njemu, kao i o njegovom dedi i ocu, Višeslavu i Radoslavu, potiču iz jedne jedine recenice iz dela O upravljanju carstvom (lat. De administrando imperio) vizantijskog cara iz 10. veka, Konstantina VII Porfirogenita: ”Za vreme njegove vladavine ili za vreme vladavine njegovog oca Radoslava, odigrao se ustanak Ljudevita Posavskog (819—822) protiv franacke vlasti. Prosigojev potomak bio je Vlastimir po kome je nazvana prva srpska vladarska porodica - Vlastimirovići.


Mutimir

Mutimir je bio knez Srbije (851 — 891) iz dinastije Vlastimirovića i najstariji sin kneza Vlastimira (oko 830 — 851). Podaci o njegovoj vladavini su oskudni i praktično se svode na delo „O upravljanju Carstvom“ vizantijskog cara Konstantina Porfirogenita (913 — 959), nastalo sredinom X veka, uz par pomena u pismima, koji se povezuju sa njim. Oskudnost i nepreciznost podataka o njemu, otvorila su širok prostor istoričarima za iznošenje hipoteza, koje su često oprečne, tako da je teško sa sigurnošću reći bilo šta preciznije o Mutimiru i toku njegove vladavine.


Petar Gojniković

Petar se rodio negde izmedu 870. i 874. godine kao sin srpskog princa Gojnika, poslednjeg sina rodonačelnika Vlastimira. Tada je Vlastimirov prvi sin, Mutimir, bio na vlasti, ali u nekoj vrsti primitivne oligarhije zajedno sa Gojnikom i poslednjim bratom, Strojimirom. 880-ih godina Mutimir je, uz bugarsku podršku, izvršio državni udar, uhvatio Strojimira, njegovog sina Klonimira, i Gojnika i sve ih deportovao u Bugarski kanat kana Borisa. Iz nepoznatih razloga je držao mladog Petra pri sebi. No ipak, Petar je, šokiran onim što mu je stric učinio ocu i strahujući za sopstveni život, potražio azil u hrvatskom dalmatinskom vojvodstvu Branimira.

891. godine Petar uz pomoć hrvatskih naoružanih snaga prodire iz Hrvatske Dalmacije u Srbiju i svrgava s vlasti Mutimirovog sina Pribislava. Mutimirovići, Pribislav i braća mu Bran i Stefan, i sami beže u egzil u Hrvatsku. U svim srpskim zemljama učvršćava se novi knez Petar, jedan od najpoznatijih članova porodice Vlastimirović, sa jedva dvadeset godina. Po njegovom hrišćanskom imenu se izvodi da je kršten, što znači da je Petar postao prvi srpski vladar koji je hrišćanin.

Kako se tradicija primogeniture poremetila, veliki broj pretendenata na srpski presto se pojavio. Već 895. godine srednji Mutimirov sin Bran uz hrvatsku pomoć Muncimira pokušava svrgnuti Petra, ali ne uspeva. Biva uhvaćen i za kaznu oslepljen. Kazna oslepljivanjem je bila tradicionalna u ono vreme i preuzeta od Vizantije, značila je svako onemogućavanje kažnjenoga da preuzme neko političko mesto. Zbog ove podrške, prekinuo je sve diplomatske odnose sa Hrvatskom, dojučerašnjim protektorom. 897. godine iz Bugarske prodire Strojimirov sin Klonimir. U teškom ratu Klonimir je uspeo da osvoji jednu od srpskih utvrda, Dostiniću, ali je ipak opet Petar izvojevao konačnu pobedu u ratu i ubio Klonimira u boju.

Na celu istočnu granicu Petrove zemlje je izlazila Bugarska, jedino je u Duklji bilo Vizantijsko carstvo. Kako bi osigurao mir na toj strani, on se okumio sa bugarskim novim vladarem, Simeonom. Započeo je utvrđivanje svoje vlasti na zapadu i u Primorju tokom 890.-ih. Anektirao je neretvljansku Paganiju i okončao anarhiju u Bosni izvojevanjem pobede nad Tišemirom i učvršćivanjem svoje vlasti nad celom dolinom reke Bosne. Okupirao je i Zahumlje, potpuno potisnuvši udeonog srpskog kneza Mihaila Viševića na susedna ostrva. Tako je jedan srpski vladar po prvi put čvrsto zavladao celim Pomorjem. Napravio je zaokret u verskoj politici, Hrišćansku crkvu u svojoj državi vezao je za zapad i latinsku kulturu.

Bugarski samozvani car Simeon je žestoko osvajao vizantijske zemlje. U nadi da zaustavi Bugare, Carigrad je radio na okupljanju šireg saveza sa Srbima i Mađarima protiv Bugara. Tim povodom u nekom od Petrovih dvorova na obali u Neretljanskoj krajini sreo se romejski strateg Drača Lav Ravduh da pregovara 912. godine. Petar je izgleda bio spreman za takav čin, želeo je da se oslobodi dominantnog bugarskog uticaja u Srbiji za svagda. Ali za ovaj sastanak je doznao potisnuti zahumski knez Mihailo, koji je odmah informisao cara Simeona, pa čak i zarobio jednu mletačku lađu u kojo je bio duždov naslednik Petar Badoari i poslao njega i njegovu posadu Simeonu kao taoce u znak lojalnosti. Razlog ovome leži u činjenici da su Mlečani tada još uvek bili vizantijski podanici. Već unapred razotkriveni savez se raspao pre nego što je bilo kakva zajednička kacija izvršena.

917. godine nakon Bitke kod Ahelosa u kojoj je Simeon pobedio Vizantince, uputio je jednu vojsku na Srbiju kao odmazdu, s ciljem da zbaci Petra i postavi Mutimirovog unuka i Branovog sina Pavla, koji bi bio njemu odan. I ovaj put, bez neke veće teškoće, Petar je izvojevao pobedu. Tražeći alternativu, Simeon je pod zakletvom pozvao Petra na mirovne pregovore kako bi, navodno, izgladnjeli sukob. Kada je došao, bugarski vojnici su uhvatili i vezali, kao sužnja ga odveli u tamnicu u Bugarskoj. Pavlu nije bilo mnogo teško da preuzme vlast u Srbiji, i to kao običan bugarski vazal, dok se u Srpskom Pomorju skroz učvrstio nekada potisnuti Mihailo Višević. Pavle je vratio istočni obred u crkve i od tada pa nadalje Srbija će biti u čestim unutarnjim sukobima između pristalica latinske i slovenske službe. U bugarskom zatočeništvu Petar je ubrzo potom i umro od najverovatnije teških uslova.



divinum dare, humanum accipere


Poslednji izmenio Medenko dana Čet 16 Maj - 11:43, izmenjeno ukupno 1 puta
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:22

Časlav Klonimirović

Caslav je roden izmedu 875. i 880. godine, najverovatnije u tadašnjoj prestonici Bugarske Plisci, u braku srpskog princa Klonimira i bugarske plemkinje. Njegov deda Strojimir, poznat po svom pecatu, bio je srednji sin kneza Vlastimira, koga je stariji brat Mutimir proterao u Bugarsku. U borbama oko vlasti, koji su zahvatili Srbiju posle Mutimirove smrti 891/892. godine, Caslavov otac Klonimir je 897. godine pokušao da iz Bugarske osvoji vlast. Iako je uspeo da zauzme prestonicu Dostiniku, poginuo je u daljim borbama protiv svog brata od strica Petra.

Bugarsko-vizantijski sukobi pocetkom X veka, uticali su i na politicke prilike u tadašnjoj Srbiji. Bugarski car Simeon Veliki (893 — 927) je zbacio 917/918. godine svog kuma Petra Gojnikovica sa vlasti, zbog njegovih navodnih veza sa Vizantijom i na njegovo mesto postavio Pavla Branovica, u pokušaju da osigura svoj uticaj u Srbiji. Medutim, Pavle je zapoceo vodenje provizantijske politike, što je Simeona primoralo da sa vojskom ponovo interveniše u Srbiji i dovede 921/924. godine Zahariju na vlast. On se, takode, nije dugo držao probugarske politike, zbog cega je Simeon poslao novu vojnu ekspediciju protiv Srbije, sa namerom da je trajno pokori. Borba je okoncana srpskom pobedom, a Zaharija je glave i oružje dvojice bugarskih vojskovoda poslao u Carigrad, kao ratne trofeje.

Ovaj poraz primorao je Simeona da 924. godine(926) pošalje novu vojsku na Srbiju, koja je sa sobom vodila Caslava kao pretendenta na srpski presto. Zaharija je pred Bugarima pobegao u Hrvatsku, a njihove vojskovode su pozvale srpske župane da dodu u njihov tabor i zakunu se na vernost Caslavu, kao novom knezu. Umesto postavljanja novog kneza, Bugari su župane zarobili, nakon cega su opustošili Srbiju, a Caslava su vratili u Bugarsku.

Simeon je umro 27. maja 927. godine, što je dovelo do velikih politickih promena na Balkanu. Novi bugarski car Petar I (927 — 969) zakljucio je mir sa Vizantijom, cime je okoncan višedecenijski sukob dve države.

Nakon Simeonove smrti, Caslav se vratio Srbiju i uz vizantijsku podršku poceo da obnavlja kako državu, tako i vrhovnu vlast nad srpskim kneževinama. Dok vecina istoricara prihvata Porfirogenitovu vest da je on sa cetvoricom pratilaca pobegao iz Preslava u Srbiju, ima onih koji smatraju da je on vracen u Srbiju u dogovoru novog bugarskog cara Petra sa vizantijskim vladarem i dedom njegove supruge Romanom I (919 — 949), da bi organizovao državu koja bi se suprotstavila prodoru Madara iz Panonije. Takode, mišljenja istoricara su podeljena i oko tacne godine njegovog povratka u Srbiju, tako da jedni smatraju da se vratio još 927. odnosno 928. godine, drugi da je u pitanju 931. godina, a treci smatraju da je u pitanju 933/934. godina.

Porfirogenit navodi da je Caslav u Srbiji zatekao samo pedesetak muškaraca bez žena i dece, koji su preživljavali loveci, ali istoricari odbacuju ovakav opis prilika kao nerealan. On navodi da su srpske izbeglice iz okolnih zemalja (Bugarska, Hrvatska i druge) pocele da se vracaju zemlju nakon Caslavovog povratka, posebno isticuci da je deo Srba pobegao iz Bugarske u Carigrad. Njih je pišcev tast i savladar Roman Lakapin zaodenuo i obdario, nakon cega ih je poslao u Srbiju. Pored toga, vizantijski car je Caslavu pružio i finansijsku podršku, što mu je olakšalo obnavljanje i snaženje Srbije.
Smrt

Vizantijski car ne pominje kraj njegove vladavine, što vecinu istoricara navodi na zakljucak da je on umro nakon završetka spisa (delo je nastalo u periodu od 948. do 952. godine, dok su poglavlja o Južnim Slovenima završena 949. godine) oko 950. godine[8] ili nakon careve smrti 959. godine tj. oko 960. godine, ali ima i drugih mišljenja koja njegovu smrt smeštaju u 943. godinu.

Poslednje godine Caslavove vladavine, njegove borbe sa Madarima i pogibija, opisane su u „Letopisu Popa Dukljanina“. Iako se istoricari slažu da je to delo nepouzdano i fantasticno, pogotovo u delovima koji se odnose na vreme pre sredine XI veka (tj. 1040. godine), smatra se da bi ovi delovi mogli biti istorijski tacni, pošto odgovaraju tadašnjem stanju na Balkanskom poluostrvu.

Prema navodima Letopisa, madarski velikaš Kiš je upao sa vojskom u Bosnu i zapoceo pljackanje i pustošenje te oblasti. Srpski knez je sakupio vojsku i sukobio se sa madarskim snagama u Drinskoj županiji, pored same reke (verovatno nizvodno od današnje Foce). U borbama je poginuo sam Kiš, a madarske snage su potucene do nogu. Kišova udovica je nakon toga zatražila od madarskog kralja vojsku, da bi osvetila smrt svog muža. On joj je dao veliku vojsku sa kojom se uputila u Srem (današnja Macva) i u iznenadnom nocnom napadu na srpski logor, Madari su zarobili Caslava. Prema naredbi Kišove udovice, Caslavu i svim njegovim srodnicima, koji su takode zarobljeni, su zavezane noge i ruke, nakon cega su živi baceni u reku Savu.

Nakon Caslavove smrti, njegova država se raspala na manje kneževine, koje su nastavile svoje postojanje nezavisno jedne od drugih.


Izvor: Vikipedija



divinum dare, humanum accipere
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:25


ZETSKO-RAŠKI

Vojislav, knez oko 1040-1050.
Mihailo Vojislavljević, kralj 1050-1081.
Bodin, kralj 1081- oko 1101.



Mihailo Vojislavljević

Mihailo Vojislavljevic je bio prvi srpski kralj koji je vladao Dukljom (Zetom) od sredine XI veka do 1081. godine i uzdigao je na rang kraljevine 1077. godine, za šta je dobio potvrdu od pape Grgura VII (1073 — 1085). Tokom svoje vladavine, on je ocuvao i ucvrstio državu svoga oca Stefana Vojislava, pretvorivši je u regionalnu silu koja aktivno ucestvuje u medunarodnoj politici, povezujuci se sa Normanima i Papstvom.

Mihailo je bio sin Stefana Vojislava, koji je prema navodima „Letopisa Popa Dukljanina“, poput Jovana Vladimira, bio oženjen princezom iz Samuilove (976 — 1014) porodice sa kojom je imao petoricu sinova (Gojislav, Predimir, Mihajlo, Saganek i Radoslav). Izvesna potvrda ovoga se može naci i u cinjenici da su Slovenski ustanici, koji su se 1072. godine pobunili protiv Vizantije, tražili od Mihajla da im pošalje jednog od svojih sinova da ga proglase za cara i Samuilovog naslednika. Ne zna se kada je tacno roden, ali se na osnovu navoda Popa Dukljanina da je sa svojom bracom ucestvovao u bici kod Bara 1042. godine, može zakljuciti da je roden krajem druga ili pocetkom trece decenije XI veka.

Strani izvori ne govore ništa o njegovom bracnom stanju, dok se kod Popa Dukljanina može naci podatak da se ženio dva puta i da je imao sedam sinova iz prvog (Vladimir, Prijaslav, Sergije, Derija, Gavril, Miroslav i Bodin) i cetvoricu iz drugog braka (Dobroslav, Petrislav, Nicifor i Teodor), koji je sklopio sa rodakom vizantijskog cara. U prilog braka sa vizantijskom plemkinjom, svakako da idu grcka imena dece iz drugog braka, kao i podatak da je on na pocetku svoje vladavine, oko 1052. godine, dobio vizantijsku titulu protospatra, koji je u saglasju sa Popom Dukljaninom, koji navodi da mu je nakon preuzimanja vlasti umrla prva supruga, nakon cega se on oženio Vizantinkom. Pretpostavlja se da je, ukoliko je do braka uopšte i došlo, bio oženjen cerkom jedne od sestara Konstantina IX Monomaha (1042 — 1055), za koje Psel navodi da ih car uopšte nije voleo, najverovatnije starije Jelene.


Bodin

Konstantin Bodin je bio srpski kralj od 1081. do 1099. godine.

Bodin je bio sin prvog srpskog kralja Mihaila. Kao mlad princ ucestvovao je u buntovnim borbama protiv Vizantije. Kad je u Makedoniji 1073. buknuo ustanak protiv grcke vlasti, pomogao ga je kralj Mihailo, i na molbu ustanika poslao im je Bodina s pomocnim cetama. U Prizrenu je onda Bodin proglašen za cara Bugarske pod imenom Petar III. Spocetka je imao uspeha. Njegova vojska je osvojila Skoplje, a on sam Niš. Ali bila je greška što je razdvojio svoje snage, pa jedan deo vojske, s vojvodom Petrilom, uputio na jug, a sam pošao na sever. Južna vojska bila je potucena kod Kostura, a ni severna, prepolovljena po snazi, nije mogla da se održi. Kod Pauna na Kosovu Bodin je bio poražen, zarobljen i odveden, najpre u Carigrad a posle u Antiohiju. Otuda se spasao pomocu mletackih mornara najmljenih od strane kralja Radoslava, Mihailovog brata i naslednika na vladarskom prestolu Srbije (dok se u drugim izvorima spominje da ih je unajmio sam Mihailo). Posle 1081. došao je na kraljevski presto, iza oceve smrti. Duže vremena iskorištavao je borbe izmedu Vizantije i Normana, koji su iz Italije bili poceli svoja vojevanja na Balkanu. Iako obavezan Vizantiji, Bodin je u borbama ili ostajao neutralan, ili je ratovao za svoj racun, osvajajuci Rašku, Bosnu i Hum.

Posle poraza Normana (1085) Vizantijci poceli su se svetiti za takvo držanje i Srbima. Veze izmedu Bodina i Normana nisu mogle ostati nepoznate. Njegova žena Jakvinta, bila je kci Arhiriza, vode normanske stranke u Bariju. Raški župan Vukan, Bodinov vazal, isticao se u vreme od 1086. do 1096. kao aktivan protivnik Vizantije i cesto je, verovatno u sporazumu s Bodinom, prodirao prema Kosovu i Metohiji. Sam Bodin u novim borbama nije imao stare srece, i sve se manje isticao, zauzet borbama u porodici. Njegovi mnogobrojni srodnici bili su nezadovoljni kraljicom Jakvintom, koja je previše gledala sopstvene interese. Zbog tih porodicnih kriza Bodin je došao u sukob i sa Dubrovnikom, koji je davao utocišta progonjenim srodnicima. Godine 1096/97. prolazili su kroz Bodinovu državu francuski krstaši pod vodstvom grofa Rejmonda Tuluškog. Bodin ih je lepo primio u svojoj prijestonici Skadru.

Godina Bodinove smrti dugo vremena nije mogla da se utvrdi. Pominjale su se godine poput 1101-1102. ili 1107-1108. Najnovija istraživanja pokazala su da je najverovatnije da je umro u periodu februar-mart 1099. godine.



divinum dare, humanum accipere


Poslednji put izmenio Medenko dana Čet 16 Maj - 11:44, izmenio ukupno 2 puta
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:28



ZETSKI

Kočopar, kralj XII vek
Vladimir, kralj XII vek
Ðorđe, kralj XII vek
Grubeša, kralj XII vek
Ðorđe, ponovo
Gradihna, kralj XII vek
Radoslav, kralj XII vek
Balša, polovina XIV beka
Balša II, + 1385.
Ðura 1385-1403.
Balša III, 1403-1421.
Stevan Crnojević, 1465.
Ivan Crnojević 1465-1490.
Ðura Crnojević 1490-1496.
Stefan Crnojević 1496-1499.


Balša I

Balša I Balšic je bio srpski velikaš iz Gornje Zete i rodonacelnik dinastije Balšica.
Ostaci utvrdenog Skadra, na uzvišenju iznad reke.

Prema navodima Mavra Orbinija iz 1601. godine, on je u doba Dušana Silnog (car 1331 — 1346, kralj 1346 — 1355) držao samo jedno selo, a njegov uspon otpocinje posle Dušanove smrti. Balša i njegovi sinovi 1360. godine šire vlast na Skadar, njihova oblast je obuhvatila i predeo izmedu Skadarskog jezera i Jadranskog mora, a najverovatnije i grad Bar.

Status pocasnog gradanina Dubrovnika, stekao je 1361. godine.

Preminuo je pre maja 1362. godine, a nasledila su ga trojica njegovih sinova:
Stracimir
Ðurad I
Balša II

Pored njih, Balša I je po nekim stranim autorima imao i cerku Vojislavu, koja se, oko 1370. godine, udala za kneza Karla Topiju, ali se ona ne pominje u knjigama srpskih istoricara.



Balša II

Balša II Balšic je bio srpski velikaš iz dinastije Balšica. Zajedno sa bracom (Stracimirom i Ðurdem) i ocem (Balšom) proširio je vlast svoje porodice na Skadar (1360) i predeo izmedu Skadarskog jezera i Jadranskog mora, a najverovatnije i na grad Bar. Oni su 1361. godine postali pocasni dubrovacki gradani, a naredne godine i mletacki.

Tokom rata izmedu Srbije (Vojislava Vojinovica) i Dubrovnika (1361 — 1362), Balšici su stali na stranu Dubrovcana. Vec 1363. godine otpoceli su sukobi na jugu njihovih poseda, protiv kneza Karla Topije, koji su okoncani 1366. godine, uz posredovanje Dubrovcana.

U to doba, Balša II se oženio Komninom, cerkom Jovana Asena, brata supruge Dušana Silnog Jelene, cime je postao gospodar Valone,Berata,Kanine i Himare, na jugu današnje Albanije. Posle sloma brace Mrnjavcevica u Marickoj bici,26.09.1371. godine, Balšici su upali u njihove zemlje i proširili svoju vlast na Pec i Prizren, a nešto kasnije svojim posedima na nekoliko godina (1373 — 1377) prikljucuju zalede Dubrovnika (Konavlje,Trebinje i Dracevicu).

Nakon smrti njegovog brata Ðurda, vlast nad državom Balšica preuzima njegov preostali brat, Balša II.

Nakon izbijanja velikog rata izmedu Venecije i Ðenove, 13.08.1378. godine, Mlecani zauzimaju Kotor i vrše vlast do juna 1379. kada ih je kotorska vlastela zbacila i omogucila da grad prede u ruke ugarskog kralja Ludovika I Anžujskog (1326-1382). Mletacka posada i dalje je ostala u kotorskoj tvrdavi, do završetka rata sa Ðenovom, 1381.godine. Medutim, zbog nesposobnosti da održi red u gradu, dolazi do privremenog zbacivanja plemicke vlasti od strane pucana (povolo) predvodenih strješinama (caporali del povolo). Vrhovnu vlast obavlja samo ugarski kapetan, sve dok uz pomoc Dubrovcana patricijska vlast u Kotoru nije restaurisana. Neprijateljstvo izmedu Balše II i bosanskog kralja Tvrtka I bilo je vidljivo i u tom periodu, mada su Ugarska, Bosna i Zeta bile na strani Ðenove ( to nije sprecavalo Balšu II da bude u stalnoj vezi sa Venecijom i drži kod sebe mletacke gradane). Još 17.09.1379. godine, vojska bosanskog kralja je dospjela do Spuža, ali rezultat ovog pohoda nije poznat. Izmedu ostalog, Zeta i kraljevina Bosna željele su za sebe ugarski Kotor. Pocetkom jeseni 1382 i tokom 1383. godine, zamjerajuci se Ugarskoj kraljevini, Balša II vrši opsadu Kotora, mada nije imao sredstava da odsijece grad sa morske strane. Takode, u godini (1384) kada je Kotor za kratko prešao u ruke bosanskog kralja Tvrtka I (kasnije,1385. godine, sa tim se formalno saglasila i ugarska kraljica Marija Anžujska) vršena je opsada od strane Zecana. Suparništvo izmedu Balše II i Tvrtka I nije se ticalo samo Kotora, vec i teritorije Konavlja i Trebinja, kojima je do 1377. godine gospdario Balšin prethodnik, Ðurad I Balšic. Na toj teritoriji, koju je Balša II pokušavao da povrati od Bosne, u proljece 1382. godine, u cilju trgovine (posebno solju) bosanski kralj Tvrtko I Kotromanic , pored rjecice Sutorine, na ulazu u Boku Kotorsku, polaže temelje trga Novog. Nazvao ga je imenom „Sveti Stefan“(koji naziv nije prihvatan u narodu). Ovaj trg je predstavljao opasnu konkurenciju Dubrovcanima, koji su se pozivali na to: da su stari, zakoniti trgovi soli, bili samo: Drijeva, Dubrovnik, Kotor i Sv. Srd. Bosanski je kralj ipak popustio pod pritiskom Dubrovcana i odustao od trgovine solju u Novom, pa je ovaj trg u sljedecih pedeset godina izgubio znacaj i bio prilicno zanemaren, sve do pojave hercega Stefana Vukcica Kosace. Godinu dana po formiranju Novog, Balša II sa vojskom vrši upade u Konavlje, ali ne uspijeva da ih pripoji zetskoj državi.

Balša II se ucvrstio u oblasti Berata i Valone, a zatim je obnovio sukobe sa Karlom Topijom (1382) i posle nekoliko napada, uspeo je da zauzme Drac, pocetkom 1385. godine, tako da se vec u aprilu iste godine, potpisuje kao duka dracki.

U borbi protiv Balše, Karlo je zatražio vojnu pomoc sultana Murata I, koji je ka Beratu uputio snage predvodene Hajredin Pašom. Daleko brojnija otomanska vojska, potukla je 18.09.1385. godine u bici na Saurskom polju kod Balša, nedaleko od Berata, srpske snage, a u bici su poginuli Balša II i Ivaniš Mrnjavcevic.

Posle Balšine smrti, kratko je vladala njegova udovica Komnina, posle cega je vlast nad predelima severno od Draca preuzeo njegov bratanac Ðurad Stracimirovic.

U svom braku sa Komninom, Balša II je imao jednu cerku, Rudinu, koja se 1391. godine udala za Mrkšu Žarkovica.



divinum dare, humanum accipere


Poslednji izmenio Medenko dana Čet 16 Maj - 11:45, izmenjeno ukupno 1 puta
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:29

Balša III

Balša III Stracimirovic (1387 — 1421, vladao 1403 — 1421.) je sin Ðurda II Stracimirovica Balšica i Jelene Balšic. Svoga oca, Ðurada II, naslijedio je sa sedamnaest godina – „ u dobrom uzrastu“, kako su naveli Dubrovcani. Balši III i njegovoj majci Jeleni, „gospodi Leni“ (glavnom savjetniku vladara Zete) bila je strana sitna politika Ðurda II Stracimirovica Balšica, koji je Mlecanima poklonio stratrgijski važna i plodna mjesta u skadarskom kraju (Skadar, Drivast i Sveti Srd, sa okolinom). Želeci da obnovi staru moc Balšica i oslanjajuci se na svog ujaka, despota Stefana Lazarevica, ulazio je u ratove sa Venecijom (Mletackom republikom) suprostavljajuci se i njenoj nezajažljivoj ekspanziji. Vojevanja su ispunila više od polovine njegove vladavine, a u ratnoj oskudici ni crkve nije mogao da obdari vecim prilozima. Osnivajuci manastir Sv. Nikole, u Praskvici, iznad Svetog Stefana (Paštrovici) 1413. godine – postavljajuci prve monahe, izdaje osnivacku povelju i daje samo zemlju za zidanje crkve (manastirska crkva je pocetkom XIX vijeka porušena od Napoleonovih Francuza). Poznato je da Balša III nije imao milosti prema protivnicima, posebno ljudima koji su se od njega odmetnuli. Zarobljenicima je sjekao: ruke, noge, jezike i noseve, pa ih tako unakažene ostavljao na bojištu, kao opomenu drugima. Štedeci usjeve i vinograde, pustošio je domove seljaka koji su obecali vjernost Venecijancima i zlostavljao stanovnike Ulcinja i Budve, koji su 1405. godine sami prihvatili mletacku vlast.


Stefan Crnojević

Stefan (Stefanica) Crnojevic (vladao 1451 — 1465.) je otac i prvi veliki predstavnik Crnojevica. Oni su igrali veliku ulogu u Zeti od polovine XV do prve polovine XVI veka.
Ratom u Zeti, uz savezništvo Stefanice Crnojevica, bosanskom vojvodstvu S. V. Kosace je pripojena Gornja Zeta i osvojen grad Bar u Donjoj Zeti.
Pokušaj osvajanja Bara: 1. Altoman i 2. Stefanica Crnojevic (vojvode Ðurada Brankovica); 3. Paštovici (vecina) na strani srpskog despota Ðurada; 4. Placena ratnicka družina Mrkojevici (najviše su doprinjeli pobjedi Mlecana, sredinom jula 1448.); 5. Mletacka teritorija..

U periodu raspada srpske države, tj. Despotovine pod vlašcu despota Ðurda Brankovica, granicna oblast Zete se našla na putu interesa despota, Hercegovackog vladara herceg Stefana, Mletacke republike i Turske. U tim previranjima istakla se porodica Crnojevica - Stefan (Stefanica) sa svoja tri brata.

Od 1440. godine poceo se vidno isticati vojvoda Stefan Crnojevic, koji je izvesno vreme kolebao izmedu hercega Stefana, despota Ðurda i Mletaka, ali je prešao na Mletacku stranu. On je s uspehom ratovao protiv vojske despota Ðurda i znatno pridoneo, da se ucvrsti mletacka vlast u primorju. Vojska koju je vodio Stevan u nekoliko navrata je porazila despotovu vojsku, što je rezultiralo proširivanjem teritorije koju su kontrolisali Crnojevici.

U tom periodu, zbog pobunjenog Grblja, Kotor je bio u teškom položaju i tražio je od Venecije da utice na Stevana da prede na njihovu stranu.

Njegova žena Marija je bila sestra Skenderbegova, po kome je dobio ime prvi Ivanov sin Ðurad.

Pristajuci na pregovore sa Venecijom u porodici Crnojevica izbili su ozbiljni sukobi medu bracom, koji su se završili tako što je Stefan iz pregovora potpuno odstranio svoju bracu i njihove potomke. Sklapanjem ugovora sa Mlecima 1451. godine Stevan je postao vrhovni vojvoda gospodar Zete kome su Mlecani godišnje placali 500 dukata, a u znak priznavanja mletacke vrhovne vlasti Stevan je bio obavezan dva meseca godišnje ratuje za Mletacku republiku. Mleci su ga 1452. imenovali za svog kapetana i vojvodu gornje Zete i obezbedili ga citavim nizom prihoda. Teritorije koje je kontropisao Stevan granicile su se sa teritorijama herceg Stefana Vukcica Kosace.

Da bi Stefanica izrazio poštovanje prema lokalno mocnom hegceg Stefanu, a prema srednjovekovnom nacinu ponašanja, bio je primoran da svog sina Ivana da kao talaca. Ovo Ivanovo zatoceništvo kod herceg Stefana trajalo je oko deset godina, a pušten je posle insistiranja Venecije kod Hercega na zaslugama Stefana Crnojevica u borbama protiv Despotove vojske.



divinum dare, humanum accipere


Poslednji izmenio Medenko dana Čet 16 Maj - 11:45, izmenjeno ukupno 1 puta
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:32



Ivan Crnojević

Ivan Crnojevic (vladao 1465 — 1490.) je prvi veliki predstavnik Crnojevica. Oni su igrali veliku ulogu u Zeti od polovine XV do prve polovine XVI veka.

Da bi Ivanov otac Stefanica izrazio poštovanje prema lokalno mocnom herceg Stefanu, a prema srednjovekovnom nacinu ponašanja, bio je primoran da svog sina Ivana da kao talaca. Ovo Ivanovo zatoceništvo kod herceg Stefana trajalo je oko deset godina, a pušten je posle insistiranja Venecije kod Hercega na zaslugama Stefana Crnojevica u borbama protiv Despotove vojske.

Posle smrti Stefanice 1465. godine gospodar Zete postaje njegov sin Ivan, koji je još poznat pod imenom Ivan-beg. Na pocetku svoje vladavine, u prolece 1465. godinene, Ivan-beg predvodi svoju vojsku ujedinjenu sa Grbljanima i Paštrovicima na Kotor, posle cega slede mnogi krvavi sukobi. Ovim cinom on napušta politiku svoga oca koja se zasnivala na dobrim odnosima sa Mlecanima.

Videci neprijatelja u novom crnogorskom gospodaru Venecija ucenjuje Ivan-begovu glavu sa 10.000 dukata, i prekida odnose sa svim podanicima porodice Crnojevica. Nije zabeleženo da je bio i jedan jedini pravi interesent za dobijanje ove izuzetno visoke nagrade za Ivan-begovu glavu.

U uslovima prisustva mocne Turske imperije pod sultanom Mehmedom II, poznatim pod imenom Osvajac, Ivan-beg veoma brzo uocava pogrešnost politike otvorenog sukoba sa Mlecanima i vec 1466. sa Venecijom, uz dosta muke, sklapa mir. Time on ponovo postaje Mletacki vazal, ali i pored toga morao je da prizna i sultanovu vrhovnu vlast i da mu placa godišnji harac od 1000 dukata. Da bi ucvrstio svoju moc Ivan je od neposlušnih lokalnih mocnika tražio sinove - taoce i tako ih primoravao na pokornost.

Da bi Ivana cvršce vezala za svoje interese Mletacka republika u februaru 1474. je dala svoje plemstvo i Ivanu i njegovoj deci.

Osmansko carstvo u usponu pokrenulo je 1474. veliki napad na Skadar koji je tada bio kontrolisan od strane Mlecana. U tim borbama ucestvovale su i Ivan-begove snage. Iste godine ova Turska ofanziva je slomljena, medutim, Ivan-beg oseca da njegova prestolnica na isturenom Žabljaku više nije sigurna, jer se Turci utvrduju s leve strane Morace i obnavljaju Podgoricu, i vec 1475. pocinje gradnju Rijeckog Grada na Obodu. Ovo mjesto je još za Ivanovog života ime Obod promenilo u ime Rijeka Crnojevica. Spremajuci se da po drugi put napadnu Skadar Turci stalno napadaju Ivanove teritorije s desne strane Morace i u okolini Skadarskog jezera.

Osim ovih problema sa Turcima, Ivan veoma cesto mora da se sukobljava sa snagama hercegovackog gospodara, i svog šuraka - herceg Vlatka. Ovi stalni sukobi uticu na gubitak ljudstva i slabljenje Ivanove odbrambene moci.

Ubrzo Turci zapocinju drugu ofanzivu na Skadar 1478, i u martu 1479, Mlecani su primorani da ga predaju Turcima. U toku borbi za Skadar, Turci napadaju i Žabljak. Medutim, Ivan-beg je vec prešao na Rijecki Grad, a Žabljak cuva neki njegov rodak koji sa malobrojnim ljudstvom i ne pokušava da se brani pred mnogobrojnim Turcima. Tako 1478. Žabljak tako pada u turske ruke.

Posle pada Skadra Turci zapocinju ofanzivu na Ivan-bega i nakon teških okršaja potiskuju ga tako da je Ivan prinuden da napusti Crnu Goru. On, dakle, 1479. preko Kotora odlazi sa porodicom i dvorskom vlastelom u izgnanstvo u Mletke kod svojih saveznika u Italiju. Ubrzo zatim, maja 1481. godine umire sultan Mehmed II i u previranjima oko nasledstva prestola nastaju mnogi sukobi kako u samoj Turskoj tako i po balkanskim teritorijama koje su Turci osvojili.

U takvim okolnostima Ivan-beg se vraca u Crnu Goru i veoma brzo uspeva da vrati svoje prethodne teritorije a time i da povrati vlast. Novi turski sultan Bajazit II se miri sa nastalom situacijom i krajem 1481. ili pocetkom 1482. prihvata Ivan-bega kao gospodara Crne Gore i svog sakupljaca haraca. S druge strane Mlecani i dalje prihvataju Ivana kao svog vojvodu. Taj dvojni status se zadržava do kraja Ivan-begove vlasti.

Ivan Crnojevic obnavlja svoju državu 1481. iz nove prestonice - Cetinja. Obnavljanjem vlasti Ivan-beg je podigao dvor na Cetinju gde se i preselio 1485. godine. Tu je podigao i manastir Svete Bogorodice i u njega preneo sedište Zetske mitropolije 1483. Da bi pokazao odanost i priznanje vrhovne vlasti novom turskom sultanu, Ivan je 1485. godine svog najmladeg - cetrnaestogodišnjeg sina Stanka (Stanišu) poslao sultanu kao taoca. Turci su mladog Stanka preobratili u islam i tom prilikom on je dobio ime Skenderbeg.

U toku svoje vladavine Ivan-beg, a i ostali Crnojevici, su bili vrhovne sudije, i za donošenje presuda koristili su Ivanova pravila koja su se uglavnom zasnivala na Dušanovom zakoniku i na geslu “da se sudi po pravdi a ne po moci i ugledu lica”.

Pred kraj života Ivanu je pomagao i zamenjivao ga u vodenju zemljom najstariji sin Ðurde, koji je posle oceve smrti 1490. preuzeo vlast u Crnoj Gori.



Ðura Crnojević

Curde Crnojevic, zetski gospodar i prvi srpski štampar, vladao 1490 — 1496). Najstariji sin Ivana Crnojevica, posle cije smrti je došao na vlast.

Ðurad je zamenjivao oca cesto na vlasti, a poslednje godine Ivanovog života neprestano. Prvi put se oženio Jelenom, cerkom Karla Musakija Topije. Šta se sa Jelenom posle burnih potresa u Zeti i Albaniji dogodilo, nije poznato. Pretpostavke postoje da više nije bila u životu ili da ga je napustila. Kada je Ðurad preuzeo presto, Paolo Erico kotorski knez i providur (1489 — 1491.), nudi mu svoju rodaku za ženu, želeci da reši Crnogorsko - Mletacke odnose. Ðurad Crnojevic, jula 1490. godine ženi se Jelisavetom devojkom iz venecijanske vlastelinske porodice Antonia Erica. Kroz ženidbu se oslanja na mletacku politiku u Sredozemlju. Dugo su Crnogorci bili nezadovoljni Ðuradevom ženidbom sa Jelisavetom. Posledica tog ne zadovoljstva se ogledala kroz preuvelicavanje da je Jelisaveta uzrok svade brace Ðurada, Stefanice i Stanka. Ujedno su je okrivili za pad Zete.

U politici, Ðurad nastavlja liniju svoga oca, ukljucujuci se u borbu protiv Turaka. On se kao i njegov otac oslanjao na Mletacku republiku, ali je kasnije takode morao da prihvati tursko vazalstvo.

Vladao je Crnom Gorom od 1490—1496. godine. Nakon što je sišao sa politicke scene, kada je Zeta bila skoro u potpunom ropstvu Osmanlija, povlaci se na svoje posede u Budvi, sa sebi najbližima. Po navodima iz djela „Diarii“ venecijanskog iostoricara Marina Sanuda (1466-1536) od Šarla VIII od Valoa francuskog kralja, Ðurad je preko Mletacke republike tražio pomoc u borbi protiv Osmanlija i povracaju prijestola u Crnoj Gori. Pomoc je tražio i od pape i Mletacke republike, u vrijeme kada se sa porodicom nalazio u Veneciji (1496).

Protiv Osmanlija ce podici ustanak 1501. godine, ali zbog neuspeha bice primoran da se preda Turcima. Pretpostavlja se da je umro posle 1503. godine, najverovatnije 1514, na imanju u Anadoliji koje mu je poklonio sultan Bajazit II.

Uprkos kratkotrajnosti njegove vladavine i ogranicenim sredstvima kojima je raspolagao, Ðurad Crnojevic je ostavio duboku brazdu u istoriji srpske srednjovekovne kulture. Na Cetinju 1493. osnovao prvu srpsku štampariju, sa štamparskom presom i alatom iz Venecije i slovima, matricama i opremom izradenim na Cetinju. Uz pomoc sedmorice radnika i jeromonaha Makarija, koji mu je izradio slova i štampao knjige (Makarije je umro u Hilandaru 1528, gde se vratio pošto je štampao i prve vlaške slovenske knjige u Trgovištu, 1510. i 1512), Ðurad je nastavio tradiciju stare pisarske veštine novim tehnickim sredstvima, navodeci u jednoj inkunabuli kao razlog svog pregnuca oskudicu u rukopisnim knjigama zbog rušilackog naleta Turaka. Iz cetinjske štamparije izašlo je 5 knjiga: Oktoih prvoglasnik (1493/94), delimicno sacuvan Oktoih petoglasnik (1493/4), Psaltir s posledovanijem (1495), Trebnik, sacuvan u odlomcima, i izgubljeno Cetvorojevandelje (1495/6). Padom Zete 1499. gasi se i zetska štamparija.


Izvor: Vikipedija



divinum dare, humanum accipere


Poslednji izmenio Medenko dana Čet 16 Maj - 11:46, izmenjeno ukupno 1 puta
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:37




RAŠKI, kasnije SRPSKI

Vukan, župan XII vek
Uroš I, župan XII vek
Uroš II, župan XII vek
Desa, župan XII vek
Tihomir, župan +1168.
Stefan Nemanja, župan 1168-1195; +1200.
Stefan Prvovenčani, kralj 1195-1227.
Radoslav, kralj 1227-1233.
Vladislav, kralj 1233-1242.
Uroš, kralj 1242-1276.
Dragutin, kralj 1276-1282; +1316.
Milutin, kralj 1282-1321.
Stefan Dečanski, kralj 1321-1331.
Dušan, car 1331-1355.
Uroš I, car 1355-1371.
Lazar Hrebeljanović, knez 1371-1389.
Stefan Lazarevic 1389-1427.
Ðura Branković, despot 1427-1456.
Lazar Branković, despot 1456-1458.
Stefan Branković, despot 1458.
Stefan Tomašević, kralj Bosne i despot Srbije 1458-1459.


Stefan Uroš I

Stefan Uroš I Nemanjic je bio srpski kralj od 1243. do 1276. godine. Bio je sin Stefana Prvovencanog i Ane Dandolo, unuke mletackog dužda Enrika Dandola.

Sa Epirom je napadao Nikeju. Posle uklanjanja nikejskog cara Teodora II Laskarisa na vlast je došao Mihajlo VIII Paleolog, koji je 1261. obnovio Vizantijsko carstvo, s kim je Uroš uspostavio prijateljske odnose, a na taj nacin ujedno i sa Ugarskom. Srpska vojska je napala Macvansku banovinu u Ugarskoj, nakon cega je Uroš zarobljen. Sklopio je brak izmedu svog starijeg sina Stefana Dragutina i Kataline, kcerke ugarskog kralja Stefana V. Posle neuspelog pokušaja sklapanja braka izmedu mladeg sina Milutina i Ane, kcerke cara Mihajla VIII Paleologa, Uroš se okrece vizantijskim protivnicima, kralju Sicilije, Karlu Anžujskom. Uroš je ukinuo vladarske titule velikog kneza Duklje i Huma i zaveo centralisticku vlast. Tome se usprotivio Dragutin koji je napao oca i porazio ga uz pomoc ugarskih pomocnih odreda 1276. godine. Uroš se zamonašio u Humu i ubrzo umro.

Sva tri potomka Stefanova smenila su se na srpskom tronu. I dok su vladavine prve dvojice bile srazmerno kratke, Uroš je na vlasti ostao više od trideset godina (1243 — 1276).

Ono što je posebno zanimljivo za ovo razdoblje srpske istorije jeste pojava nemackih rudara, poznatih pod imenom Sasi. Oni su stigli u Srbiju negde pocetkom cetvrte decenije trinaestog stoleca bežeci od Mongola, najverovatnije iz Transilvanije koja je bila opustošena tatarskim pohodom. Sa sobom su doneli nove tehnike pronalaženja i prerade ruda plemenitih metala, pre svega srebra, bakra i olova. Njihovo znanje i sposobnost oživele su proizvodnju metala i širom otvorili vrata mediteranskog tržišta srpskoj privredi. Sasi su razvili rudnike u Brskovu, Trepci, Rudniku, Rogozni, Novom Brdu i u drugim rudarskim mestima. Razvoj rudarstva u Srbiji pokrenuo je citavo kolo privrednih i trgovackih veza sa primorjem i južnom Italijom.

Ako bi se to dugo vreme Uroševe vladavine sagledalo jednim pogledom, ma kako to bilo i složeno i opasno, onda bi se moglo zakljuciti da je Uroševo doba bilo doba beskrvne ravnoteže.

Uroš je imao tu srecu da su mu spoljašnje okolnosti išle na ruku. Veze sa ugarskim kraljem i zbližavanje sa sicilijanskim kraljem Karlom Anžujskim uputile su ga protiv Vizantije. Uroševa žena Jelena, bila je iz roda Anžujskog, rodaka Karlova. Od tih velikih planova koalicije i akcije uperene protiv Carigrada nije se mnogo ostvarilo, mada je Uroš dobar deo svoga vremena i pažnje upravio ka tom cilju. Citavu deceniju Uroš je pripremao napad na Vizantiju, ali se do kraja svoje vladavine nije usudio da napravi odlucujuci korak.

Time je njegova dugogodišnja vlada u Srbiji ostala nekako nezavršena i nedorecena.



Stefan Uroš II

Stefan Uroš II Milutin Nemanjic (roden oko 1253, umro u Nerodimlju 29.10.1321) je bio kralj Srbije (1282 — 1321) i jedan od najmocnijih srpskih vladara u srednjem veku. Pripadao je dinastiji Nemanjica i bio je mladi sin kralja Uroša I (1243 — 1276), mladi brat kralja Dragutina (kralj Srbije 1276 — 1282, kralj Srema 1282 – 1316) i otac kralja Stefana Decanskog (1322 — 1331).

Tokom njegove skoro cetrdesetogodišnje vladavine, kraljevina Srbija je otpocela svoje znacajno širenje ka jugu na racun Vizantije sa kojom je 1299. godine uspostavljena nova granica na liniji Ohrid—Prilep—Štip (koje su držali Vizantinci), cime je srpskoj državi prikljucen severni deo današnje Albanije i veci deo današnje Republike Makedonije. Pored toga, vodio je uspešne ratove sa Bugarima, od kojih je trajno osvojio Branicevo sa Kucevom, i Tatarima. Posle Dragutinove smrti 1316. godine došao je u sukob sa kraljem Madarske Karlom Robertom (1310 — 1342) zbog zauzimanja poseda svog brata i tada je izgubio Macvu i Beograd (1319), ali je uspeo da zadrži Rudnik i Branicevo. On je prvi kralj Srbije koji postaje ozbiljan politicki faktor u regionu, koji sklapa ofanzivne saveze, ali i biva meta jakih saveza okolnih država. Uporedo sa tim, ženidbama je uspeo da obezbedi osvajanja iz uspešnih ratova sa Vizantijom i Bugarima, dok je sukob sa Tatarima okoncao slanjem svog sina-naslednika Stefana kao taoca.

Na unutrašnjem planu je izvršio promenu sa raškog skromnog dvora, ceremonija i titula na vizantijsko uredenje sa raskošnim dvorom. Podigao je i obnovio veci broj manastira i crkava medu kojima se izdvajaju Bogorodica Ljeviška, Gracanica, Kraljeva crkva u Studenici, Bogorodica Trojerucica u Skoplju, Staro Nagoricane i njegova zadužbina Banjska na prostoru njegove države, odnosno manastirska crkva u Hilandaru na Svetoj Gori van njegove države. Paralelno sa razvojem sakralne arhitekture koja je u njegovo doba dobila novi oblik poznat kao Vardarski stil, razvijala se i fortifikaciona arhitektura u kojoj su najznacajniji dometi manastirsko utvrdenje u Hilandaru i proširenje Beogradske tvrdave gradnjom Zapadnog Podgrada sa pristaništem (mada ima onih koji to proširenje pripisuju i Stefanu Dušanu (kralj 1331 — 1346, car 1346 — 1355). Zbog svog zadužbinarskog delovanja je kanonizovan dve i po godine nakon smrti i proglašen Svetim kraljem[3], a njegovo žitije je napisao njegov saradnik i kasniji arhiepiskop srpski Danilo II (1324 — 1337).

Ženio se cak pet puta, poslednji put Simonidom 1299. godine i iz tih brakova je imao dva sina Stefana i Konstantina i dve cerke Anu (Nedu) i Caricu (Zoricu). Iako je znacajno proširio i ojacao srpsku državu i uveo vizantijsko uredenje u nju, nije uspeo da konsoliduje unutrašnje prilike u zemlji, tako da je posle njegove smrti došlo do gradanskog rata. Protiv njegovog zakonitog naslednika i mladeg sina Konstantina pobunio se stariji sin Stefan (Corovic navodi da je Konstantin bio stariji), a u borbe oko prestola se ukljucio i Dragutinov sin Vladislav koji je prema Deževskom sporazumu iz 1282. godine trebao da nasledi Milutina. Rasulo u zemlji je bilo toliko da se pojedina vlastela jednostavno otcepila (kao Branivojevici u Zahumlju), a bande pljackaša su napadale cak i povorku koja je prenosila Milutinovo telo u njegovu zadužbinu manastir Banjsku.



Desa

Desa Vukanovic je bio srpski župan u periodu od oko 1161. do 1165. godine. Tokom svoje vladavine bio je u savezu sa Madarima i u sukobu sa Urošem II i Manojlom I Komninom.

Nakon Beloševe kratkotrajne vladavine u Raškoj, velikožupanski presto je preuzeo njegov najmladi brat Desa.

On je bio formalno vazal Vizantije. Desa je u teškim uslovima potpune dominacije vizantijske sile po citavom Balkanskom poluostrvu, pokušao da nastavi politiku svojih prethodnika, Uroša I i Uroša II Primislava, i da uspostavi šire veze sa potencijalnim saveznicima u Evropi.

Prve diplomatske misije je nacinio bracnom ponudom. Svoju najstariju kcer je udao za kneza Leonarda Osorskog, sina venecijanskog dužda Vitala II Mikijelija. Desini poslanici se nalaze u dalekoj Nemackoj, gde takode pokušavaju da uspostave savez putem ženidbe druge Desine cerke za nemackog markgrofa, što je izazvalo bes vizantijskog cara Manojla Komnina.

Pored ovih diplomatskih misija, Desa postiže izuzetne uspehe u odnosu na Duklju. U Letopisu popa Dukljanina se navodi da se da su se stari neprijatelji podigli protiv kneza Radoslava i njegove brace Jovana i Vladimira, šticenika cara Manojla. Oni pozivaju velikog župana Desu i predaju mu Zetu i Trebinje(Travuniju) na vlast.

Neprijateljstvo izmedu cara Manojla i župana Dese kulminira nakon Desinog zauzeca oblasti Dendra, koju je po sporazumu trebao da preda Vizantiji, ali je odbio. Car Manojlo ga zbog neverstva, cim je završio borbu sa Madarima (Ugrima), sa jakom vojskom napao i zarobio kod Niša 1165. To se desilo onda kada su na Desu posumnjali vizantinci da saraduje sa Zapadom, a narocito sa Ugarskom. U takvoj situaciji Desa je pozvao ugarske poslanike da dodu na sastanak sa Carem da bi iskazali lojalnost Desi samo prema Vizantiji, a ne i prema Ugarskoj. U celoj raspravi, jedan od ugarskih poslanika je oslovio Desu sa „naš gospodar“, što je navelo Vizantince da posumnjaju u Desinu lojalnost. Vojnici su zarobili Desu i poslali ga u Carigrad gde je bio jedno vreme zatocen. Tako je Desa izgubio položaj velikog župana Raške, a car Manojlo je za novog župana postavio župana iz sporedne porodicne grane-Tihomira, Nemanjinog starijeg brata.

Poslednji boravak Dese je bio u okolini Trebinja. Prema Mavru Orbiniju, on je umro najverovatnije pocetkom 1166. godine. Sahranjen je u crkvi sv. Petra u Trebinjskom polju (sedam kilometara jugoistocno), ciji se ostaci i danas mogu videti.

Nakon arheološkog iskopavanja, pronaden je jedan ktitorski grob, koji je najverovatnije bio Desin grob.



divinum dare, humanum accipere


Poslednji izmenio Medenko dana Čet 16 Maj - 11:47, izmenjeno ukupno 1 puta
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:41

Stefan Nemanja

Stefan Nemanja, oko 1113— 13. februar 1199) je bio veliki župan Raške, rodonacelnik vladarske dinastije Nemanjica i tvorac mocne srpske države u srednjem veku.

Smatra se jednim od najznacajnijih srpskih vladara i, zajedno sa sinom Savom, jednim od utemeljivaca Srpske pravoslavne crkve, koja ga slavi kao Svetog Simeona Mirotocivog. Doba njegove vladavine predstavlja prelomni period u istoriji i kulturi Srba.

Kao najmladi sin vlastelina Zavide, zbacio je izmedu 1166. i 1168. godine svog najstarijeg brata Tihomira i vrhovnu vlast Vizantije. Pored brata Tihomira imao je još dva brata Miroslava i Stracimira. Nakon propasti antivizantijske koalicije, u kojoj je ucestvovao, 1172. godine, Nemanja se predao vizantijskom caru Manojlu Komninu (1143 — 1180) i priznao ga za svog suverena. Posle njegove smrti 1180, zapoceo je napade na vizantijsku teritoriju i završio širenje svoje vlasti na sve okolne srpske oblasti (Kosovo, Zeta, Travunija, Zahumlje i Neretvljanska oblast), osim Bosne. Njegova ekspanzija je okoncana porazom na Moravi 1190, nakon cega je Raška ponovo postala vizantijski vazal, ali je Nemanji priznat veci deo dotadašnjih osvajanja.

Na unutrašnjem planu, okrenuo se ucvršcivanju vlasti u zemlji. Sazvao je sabor protiv bogumila u Raškoj, nakon cega se, uz pomoc vojske, surovo obracunao sa sledbenicima ovog ucenja, koje je smatrano jeretickim. Na medunarodnom planu je ulazio u velike saveze protiv Vizantije, šaljuci svoje poslanike cak u Nirnberg na pregovore sa svetim rimskim carem Fridrihom Barbarosom (1155 — 1190), ali je bio i odan vazal Manojlu Komninu, šaljuci mu pomocne vojne odrede koji su ucestvovali i u bici kod Miriokefalona (1176).

Njegovu vladavinu karakteriše pocetak podizanja monumentalnih vladarskih zadužbina, kao i pojava autenticnog srpskog stila u sakralnoj arhitekturi, poznatog kao Raški stil, za ciji pocetak se uzima njegovo podizanje manastira Ðurdevi Stupovi. Pored njega, Nemanja je podigao i obnovio citav niz crkava i manastira, medu kojima treba istaci manastire: Studenicu (koju je podigao sebi kao mauzolej) i Hilandar, koji je obnovio iz temelja sa sinom Savom 1198. godine.

Povukao se sa vlasti i zamonašio na saboru 1196, a za svog naslednika je odredio srednjeg sina Stefana Prvovencanog (veliki župan 1196 — 1217, u dogovoru sa vizantijskim carem Aleksijem III (1195 — 1203), cijom cerkom Evdokijom je Stefan bio oženjen. Preminuo je kao monah Simeon u manastiru Hilandar, a njegove mošti su 1208. godine prenete u manastir Studenicu, u kome se i danas nalaze.



divinum dare, humanum accipere
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:43




STEFAN PRVOVENČANI

Stefan Nemanjic, nazvan Prvovencani, bio je srednjovekovni srpski vladar (veliki župan 1196 — 1217. koji je Rašku podigao na status kraljevine, kao i znacajan pisac koji je žanru biografije vladara u srpskoj književnosti dao stil i uzor.

Stefan Prvovencani je bio drugi sin velikog župana Stefana Nemanje, rodonacelnika dinastije Nemanjica, i Ane. Bio je mladi brat Vukana Nemanjica, vladara Zete, a stariji brat Rastka Nemanjica, osnivaca autonomne Srpske arhiepiskopije.

Posle srpskog poraza u bici na Moravi 1190. i nemoci Vizantije da Srbiji nametne nepovoljan mir i odricanje od teritorija, utvrden je brak izmedu Stefana i Evdokije, sinovice vizantijskog cara Isaka II Andela. Na Državnom saboru kod Petrove crkve u Rasu 1196. Stefan Nemanja se odrekao prestola, ostavljajuci ga srednjem sinu Stefanu, a sam se zamonašio. Stariji sin Vukan je postao udeoni knez Duklje, dok se mladi, Rastko, još ranije zamonašio i uzeo ime Sava. Vukan je sebe proglasio za kralja Duklje (titula koju su nosili stari dukljanski vladari pocevši od 1077), Dalmacije, Trebinja, Toplice i Hvosna (Metohije).
Prsten kralja Stefana Prvovencanog. Sacuvan je uz njegove mošti u Studenici. Prsten je izraden od zlata i ukrašen je ornamentom od filigranskih pletenica.

Uz pomoc ugarskog kralja Emerika, Vukan je zbacio Stefana sa vlasti i vladao Srbijom izmedu 1202. i 1204. godine. Kada su krstaši Cetvrtog krstaškog rata osvojili Carigrad, slabi vizantijska moc, ali raste bugarska. Kada su Bugari poceli da osvajaju srpske teritorije oko Niša, Vukanu je oslabila vlast. Godine 1205. Stefan i Vukan, uz posredovanje mladeg brata Save, potpisali su sporazum po kom Stefan postaje veliki župan, a Vukan udeoni knez „jugozapadne Srbije“.

Stefan je proterao Evdokiju posle pada Carigrada, navodno zbog šuge, ali istoricari su zabeležili da je oboma prebacivano neverstvo u braku. Oženio se drugi put Anom Dandolo, unukom mletackog dužda Enrika Dandola (koji je bio idejni tvorac napada na Carigrad u Cetvrtom krstaškom ratu). Za vreme sukoba Bugara sa krstašima, Stefan je osvojio Niš, Vranje i Polog. Bugarska i Latinsko carstvo ušli su u savez protiv Srbije, ali su pretrpeli poraz. Sa juga je napao epirski vladar Mihajlo I Andeo, koga je tadašnji srpski arhiepiskop Sava pokušao da odgovori od napada, ali ga je sluga ubio u krevetu (ovo se tumacilo kao cudo svetog Save). Kako mu Bugari i Latinsko carstvo više nisu predstavljali opasnost, a sa Ugarskom je imao prijateljske odnose, jedina opasnost je pretila sa juga od Epira. Stefan je zato svoju sestru udao za Manojla, brata epirskog despota Teodora Andela, i na taj nacin osigurao južne granice.

Stefan je tražio od pape venac (to jest, krunu) kako bi on postao kralj, a Srbija kraljevina. Prvi put je zatražio krunu od pape Inocentija III još 1204. godine, ali se tome usprotivio Vukan Nemanjic koji je u Zeti nosio staru dukljansku krunu zetskih kraljeva i želeo je da on bude jedini srpski kralj. Zbog toga je i došlo do sukoba izmedu brace koji se završio konacnim Vukanovim porazom. Prilikom drugog traženja krune 1217. godine, papa Papa Honorije III je odgovorio pozitivno i poslao krunu. Sava je ovencao (krunisao) Stefana za kralja 4. januara 1217. godine u manastiru Žica zbog cega je poznat i kao Stefan Prvovencani. Papska kruna je predstavljala medunarodno pravno priznanje Srbije kao nezavisne države. Dve godine kasnije, Sava Nemanjic je uspeo da od patrijarha u Nikeji izdejstvuje autokefalnost Srpske pravoslavne crkve, pa je Raška stekla još jedno veliko priznanje.

Stefan je umro 24. septembra 1228. Neposredno pre smrti zamonašio se i uzeo ime Simon. Prvo je bio sahranjen u manastiru Studenici, a posle toga u svojoj zadužbini manastiru Žici. Njegove mošti su prenošene petnaestak puta, od toga tri prenosa su bila u vreme Karadorda: Prvi je bio u vreme Kocine krajine, drugi prenos bio je u prolece 1806. kad je Studenica popaljena i bila privremeno napuštena, kada su mošti smeštene u manastir Vracevšnicu. Treci prenos bio je pred sam kraj ustanka 1813. kada su mošti sklonjene u manastir Fenek.

Stefana je na prestolu nasledio najstariji sin Stefan Radoslav. Stefan Prvovencani je podigao manastir Žicu, a takode je napisao „Žitije Svetog Simeona“, biografiju svog oca Stefana Nemanje.

Imao je cetiri sina, medu njima buduce kraljeve Radoslava, Vladislava i Uroša I, zatim Predislava, buduceg srpskog arhiepiskopa Savu II i kcerku Komninu, dok pojedini izvori navode da je imao još jednu cerku, pod imenom Renijera.

Srpska pravoslavna crkva ga proslavlja kao prepodobnog svakog 24. septembra tj. 7. oktobra po novom kalendaru.
„Žitije Svetog Simeona“ Stefana Prvovencanog

Stefan Prvovencani bio je vaspitan u vizantijskom duhu, ljubitelj književnosti i „razuman i vešt pripovedac“, kako ga naziva Teodosije, ucenik Domentijana i biograf Svetog Save.

„Život i podvizi Svetog Simeona“ (1216) su prva srpska celovita biografija. Obuhvata sav život Stefana Nemanje, od rodenja do smrti, obuhvatajuci i dogadaje posle smrti u kojima su se ispoljile njegove natprirodne moci. Delo je napisano panegiricnim stilom. dominantni postupci su apstrahovanje, idealizacija i spiritualizacija stvarnosti.

Od coveka iz Savinog spisa, lik Nemanje doživljava ogromnu promenu - gubi sve ljudske crte i postaje instrument božanske pravde - svetitelj, cudotvorac. i božiji izabranik. Takode, u odnosu na Savin emocionalno obojeni stil, kod Stefana ne postoje životne i potresne scene. To ne dozvoljava sam nacin Stefanovog izlaganja koji se odvija prema biblijskom modelu.




Stefan Dragutin

Stefan Dragutin Nemanjic bio je kralj Srbije od 1276. do 1282. godine i kralj Srema od 1282. do 1316. godine. Sin je Stefana Uroša I i Jelene Anžujske od roda fruškog. Imao je dva sina, Vladislava (sremskog kralja) i Urošica (kasnije monah Stefan) i kcerke Jelisavetu (udatu za Stefana I Kotromanica) i Ursulu (ili Ursu), udatu za Pavla Šubica.

Pobunio se protiv oceve centralizacije države, zbacio ga sa vlasti uz pomoc Ugarske i zavladao Srbijom 1276. godine. Dragutin je, zatim, podelio državu na tri dela: kraljica Jelena Anžujska je vladala oblastima Zete, Trebinja, Plava i Poibarja, Milutin, Dragutinov mladi brat, je vladao južnim delom države, a Dragutin vecim severnim delom.

Dragutin je stupio u antivizantijsku koaliciju sa Karlom I Anžujskim, kraljem Sicilije. Slomio je nogu, dok je jahao pored grada Jelace, a nakon tog dogadaja došlo je do Deževskog sporazuma: presto je predao bratu Milutinu koji se obavezao da ce ga posle njegove smrti naslediti Dragutinovi potomci.

Dragutin je posle odricanja od srpskog prestola na saboru u Deževu zadržao vlast nad nekim severnim delovima države. Pošto je svog sina Vladislava oženio necakom ugarskog kralja Andrije II, Dragutin je kao nasledni posed dobio Macvu sa Beogradom, Usoru, Soli, i oblasti južno od Beograda. Njegova nova država se nazivala Sremska kraljevina, zbog cega je Dragutin ostao poznat u istoriji kao «sremski kralj». Prva Dragutinova prestonica je bio grad Debrc (izmedu Beograda i Šapca), da bi kasnije svoje sedište premestio u Beograd. Beograd je prvi put ušao u sastav srpske države za vreme kralja Dragutina, a Dragutin je bio prvi srpski vladar koji je vladao iz ovog grada.

U to vreme, imenom Srem su nazivane dve teritorije: Gornji Srem (današnji Srem) i Donji Srem (današnja Macva). Dragutinova Sremska kraljevina je u stvari obuhvatala Donji Srem. Neki istorijski izvori govore da je Stefan Dragutin takode vladao i Gornjim Sremom i Slavonijom, ali drugi izvori pominju drugog lokalnog vladara, koji je vladao Gornjim Sremom. Ime ovog vladara je bilo Ugrin Cak.

Zajedno sa bratom Milutinom, Dragutin je za vreme svoje vladavine ratovao protiv Vizantije, Bugara i Tatara. Potonja saradnja Milutina sa Vizantijom je povredila Dragutinove interese, te dolazi do gradanskog sukoba izmedu dva brata 1301-1312/3 godine. Pošto je bio u ratu i sa bratom i sa ugarskim kraljem, Karlom Robertom, odlucio je da se izmiri sa Milutinom 1312. godine. Uspostavile su se stare granice. Ubrzo se teško razboleo i zamonašio primivši ime Teoktist. Svoju državu je dao na upravu sinu Vladislavu II. Umro je 1316. godine.




Stefan Milutin

Stefan Uroš II Milutin Nemanjic (roden oko 1253, umro u Nerodimlju 29.10.1321) je bio kralj Srbije (1282 — 1321) i jedan od najmocnijih srpskih vladara u srednjem veku. Pripadao je dinastiji Nemanjica i bio je mladi sin kralja Uroša I (1243 — 1276), mladi brat kralja Dragutina (kralj Srbije 1276 — 1282, kralj Srema 1282 – 1316) i otac kralja Stefana Decanskog (1322 — 1331).

Tokom njegove skoro cetrdesetogodišnje vladavine, kraljevina Srbija je otpocela svoje znacajno širenje ka jugu na racun Vizantije sa kojom je 1299. godine uspostavljena nova granica na liniji Ohrid—Prilep—Štip (koje su držali Vizantinci), cime je srpskoj državi prikljucen severni deo današnje Albanije i veci deo današnje Republike Makedonije. Pored toga, vodio je uspešne ratove sa Bugarima, od kojih je trajno osvojio Branicevo sa Kucevom, i Tatarima. Posle Dragutinove smrti 1316. godine došao je u sukob sa kraljem Madarske Karlom Robertom (1310 — 1342) zbog zauzimanja poseda svog brata i tada je izgubio Macvu i Beograd (1319), ali je uspeo da zadrži Rudnik i Branicevo. On je prvi kralj Srbije koji postaje ozbiljan politicki faktor u regionu, koji sklapa ofanzivne saveze, ali i biva meta jakih saveza okolnih država. Uporedo sa tim, ženidbama je uspeo da obezbedi osvajanja iz uspešnih ratova sa Vizantijom i Bugarima, dok je sukob sa Tatarima okoncao slanjem svog sina-naslednika Stefana kao taoca.

Na unutrašnjem planu je izvršio promenu sa raškog skromnog dvora, ceremonija i titula na vizantijsko uredenje sa raskošnim dvorom. Podigao je i obnovio veci broj manastira i crkava medu kojima se izdvajaju Bogorodica Ljeviška, Gracanica, Kraljeva crkva u Studenici, Bogorodica Trojerucica u Skoplju, Staro Nagoricane i njegova zadužbina Banjska na prostoru njegove države, odnosno manastirska crkva u Hilandaru na Svetoj Gori van njegove države. Paralelno sa razvojem sakralne arhitekture koja je u njegovo doba dobila novi oblik poznat kao Vardarski stil, razvijala se i fortifikaciona arhitektura u kojoj su najznacajniji dometi manastirsko utvrdenje u Hilandaru i proširenje Beogradske tvrdave gradnjom Zapadnog Podgrada sa pristaništem (mada ima onih koji to proširenje pripisuju i Stefanu Dušanu (kralj 1331 — 1346, car 1346 — 1355). Zbog svog zadužbinarskog delovanja je kanonizovan dve i po godine nakon smrti i proglašen Svetim kraljem, a njegovo žitije je napisao njegov saradnik i kasniji arhiepiskop srpski Danilo II (1324 — 1337).

Ženio se cak pet puta, poslednji put Simonidom 1299. godine i iz tih brakova je imao dva sina Stefana i Konstantina i dve cerke Anu (Nedu) i Caricu (Zoricu). Iako je znacajno proširio i ojacao srpsku državu i uveo vizantijsko uredenje u nju, nije uspeo da konsoliduje unutrašnje prilike u zemlji, tako da je posle njegove smrti došlo do gradanskog rata. Protiv njegovog zakonitog naslednika i mladeg sina Konstantina pobunio se stariji sin Stefan (Corovic navodi da je Konstantin bio stariji), a u borbe oko prestola se ukljucio i Dragutinov sin Vladislav koji je prema Deževskom sporazumu iz 1282. godine trebao da nasledi Milutina. Rasulo u zemlji je bilo toliko da se pojedina vlastela jednostavno otcepila (kao Branivojevici u Zahumlju), a bande pljackaša su napadale cak i povorku koja je prenosila Milutinovo telo u njegovu zadužbinu manastir Banjsku.


Izvor: Vikipedija



divinum dare, humanum accipere


Poslednji izmenio Medenko dana Čet 16 Maj - 11:47, izmenjeno ukupno 1 puta
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:46




STEFAN DEČANSKI

Stefan Uroš III Decanski Nemanjic (roden oko 1276./posle 1284. umro u Zvecanu 11.11.1331. godine) bio je kralj Srbije iz porodice Nemanjica, sin kralja Milutina (1282 — 1321) i otac Dušana Silnog (kralj 1331 — 1346, car 1346 — 1355). Nastavio je širenje Srbije na racun Vizantije i stvorio od nje najmocniju silu na Balkanskom poluostrvu, pobedom kod Velbužda 1330. godine. Srpska pravoslavna crkva ga je kanonizovala kao svetog kralja, a njegova zadužbina je manastir Visoki Decani, ispod Prokletija kod Peci.

Stefan je roden iz braka kralja Milutina i srpske plemkinje Jelene, ili prema drugim izvorima, iz cetvrtog Milutinovog braka sa Anom, cerke bugarskog cara kumanskog porekla Georgije Tertera. Tacna godina Stefanovog rodenja nije poznata, prema autorima koji smatraju da je Jelenin sin to je 1276, a ooni koji misle da je Anin sin, Stefan je roden posle 1284. godine jer se tada njegov otac, oteravši prethodnu ženu, ugarsku princezu Elizabetu, oženio po cetvrti put, Anom. Kako je Milutin ratovao sa svojim susedima, došao je u sukob sa vidinskim knezom Šišmanom, koji je sa svoje strane bio vazal tatarskog kana Nogaja. Tatarski kan nije odobravao takav napad i pretio je upadom u Srbiju, ali ga je Milutin odobrovoljio i odvratio od napada poslavši mu taoce u vidu svog sina Stefana i još nekoliko dece iz vlasteoskih kuca. Oni su ostali medu Tatarima sve do Nogajeve smrti i pogibije.

Po nekim istorijskim izvorima kralj Stefan Decanski je roden oko 1274/76. i majka mu je bila Jelena Duka, cerka Jovana I Duke upravitelja Tesalije i prva žena kralja Milutina.

Godine 1299. kralj Milutin se oženio po cetvrti put, cerkom vizantijskog cara Andronika II Paleologa Simonidom. Milutinova treca žena, Stefanova majka bila je proterana, a brak sa njom proglašen nevažecim. Time je Stefan proglašen nelegitimnim sinom, i kao takav nije imao prava na presto.

Ipak, Stefan je poslat u Zetu kao ocev namesnik. Kako Milutin sa Simonidom nije mogao da ima dece, njena majka Irina svestrano je radila na tome da se srpski presto obezbedi nekom od njenih sinova. Prvo je poslala Dimitrija ali se njemu Srbija ucinila divljom i on se uskoro vratio u Vizantiju. Isto je pokušala i sa drugim sinom Teodorom ali je on to odbio i umesto toga postao monferatski markiz.

Sve to, a ponajviše gubljenje prava na nasledstvo srpskog prestola kao i jak prozapadni i antivizatijski uticaj koji se u Zeti jako osecao uticali su na Stefana da podigne bunu protiv oca. Skoro nikakvih istorijskih podataka o toj buni nemamo, cak ni približnu godinu njenog odvijanja, ali se sa razlogom pretpostavlja da je to moralo biti oko 1308. godine ili neposredno posle. Milutin je, skupivši vojsku krenuo na sina, koji se pred ocevom silom povukao preko Bojane. Arhiepiskop Danilo II u svom delu "Žitija srpskih kraljeva i arhiepsikopa" piše da je Milutin tada sinu ponudio pregovore i da je Stefan dirnut otišao ocu i molio za oproštenje. Medutim, kada se Milutin docepao Stefana nije imao milosti. Stefan je bio okovan i poslat u Skoplje gde je oslepljen i poslat u Carigrad. Veruje se da Stefan nije bio oslepljen jer je izvršilac kazne bio potkupljen, ili je bio oslepljen samo delimicno (usijani legen nije probio zenice), ali je Stefan tokom celog života iz straha od oca nosio povez preko ociju.

U Carigradu je car Andronik imao saucešca prema mladom kraljevicu kome je tamo umro mladi sin, Dušic, i sa svoje strane nije cinio ništa da mu zagorca sudbinu. Ovo izgnanstvo moglo je imati presudan uticaj na Stefanovog sina Stefana Dušana. U ovo vreme Stefan je bio oženjen Teodorom, cerkom bugarskog cara Smilca sa kojom je i imao bar troje dece:

Dušan (1308-1355), srpski kralj a potom car (1331-1355)
Dušica, umro u Carigradu pre 1318.
Jelena Šubic, udata za Mladena III Šubica, umrla posle 1355.

Iznenada 29. oktobra 1321. godine Milutin je umro u svom dvoru u Nerodimlju. Kako je za života bio nepoverljiv nije rešio pitanje naslednika te je odmah po njegovoj smrti došlo do borbe oko prestola izmedu njegovih naslednika. Kao legitimni nasledik smatrao se Milutinov sin iz prvog braka, Konstantin, koji je ranije bio namesnik u Humu a posle Stefanovog progononstva dobio je na upravu i Zetu. Cim je Stefan cuo za ocevu smrt proglasio je da mu je sveti Nikola vratio vid, skinuo zavoj sa ociju i oko sebe stvorio jaku stranku. Na njegovu stranu je stala i Crkva. Vratio se iste godine u Srbiju i prvo predložio Konstantinu da podele vlast što je ovaj odbio. Tako je zapocela borba oko Milutinovog nasleda.

Konstantinovo odbijanje da se nagodi, Stefanovo muceništvo, verovanje u cudesnu moc isceljenja i njegovo slovensko poreklo po majci su mu osvojili simpatije naroda i sveštenika. U borbi sa Stefanom Konstantin je poražen, uhvacen i ako je verovati Pseudobrokaru surovo ubijen tako što je prikovan klinovima za dasku i rasecen na pola. Na Bogojavljanje 1322. godine arhiepiskop Nikodim krunisao je Stefana za kralja sa titulom „Stefan Uroš III, blagoverni i hristoljubivi kralj srpskih i pomorskih zemalja“, a njegovog sina Stefana Dušana kao mladog kralja. Drugi pretendent na presto bio je Dragutinov sin Vladislav. Posle Milutinove smrti Vladislav se izbavio iz tamnice i istakao svoje pravo na srpski presto. Uz njega je pristao samo onaj deo vlastele koji je nekada bio pod njegovim ocem kraljem Dragutinom, a pomagao ga je ugarski kralj a verovatno i njegov sestric bosanski ban Stefan II Kotromanic. Stefanov rat sa Vladislavom se otegao sve do proleca 1324. godine. Glavne borbe vodile su se oko Rudnika, znaci na samoj granici jer je Vladislav držao Macvu, Usoru i Soli u Bosni i Beograd. Na kraju Vladislav je bio savladan nadmocnim snagama Stefanovim. Ponudeno mu je da se skloni u Bosnu odakle bi mogao da pretneduje na srpski presto kao što su to i u prošlosti mnogi radili, ali je on umesto toga izabrao život u Ugarskoj gde je i umro. Posle njegove smrti bosanski ban je zauzeo Usoru i Soli a ugarski kralj deo Macve i Beograd.

Za vreme gradanskog rata u Srbiji dubrovacki trgovci su se više držali Vladislava. Cim je stupio na presto kao kralj, Stefan je u tom solidarisanju video otvoreni akt neprijateljstva. Srbi su sa povecom vojskom napali Dubrovnik koji je od svoje zaštitnice Mletacke republike tražio pomoc i podršku koja je to i ucinila prekinuvši sve trgovacke veze sa Srbijom. U meduvremenu srpska vojska je pustošila okolinu Dubrovnika. Kako Srbi nisu imali uslove da osvoje Dubrovnik a kako Dubrovcani nisu mogli da preduzmu ništa protiv Srba, sklopljen je mir 26. marta 1326. godine.

Kako je Stefanu umrla žena Teodora u oktobru 1322, odlucio je da se oženi po drugi put i to cerkom Filipa Tarentskog. Taj brak mu je trebao radi veza sa Anžujskim dvorom, jer se verovatno želeo da ugleda na prozapadnu politiku svoga strica kralja Dragutina i da napravi antivizantijski savez. Medutim Anžujci taj brak nisu odobrili, verovatno iz obzira prema izgnanom Vladislavu cije su veze sa Anžujcima bile mnogo dublje (njegova majka Katarina, cerka ugarskog kralj bila je Anžujka). Ne uspevši na toj strani Stefan se okrece Vizantiji i 1324. godine za suprugu dobija Mariju Paleolog, cerku Jovana Paleologa, sinovca cara Andronika II. Sam Jovan Paleolog odavno je želeo da stvori jednu nezavisnu državu izmedu Srbije i Vizantije sa prestonicom u Solunu pa je ovaj brak svoje cerke iskoristio kao stepenik da se tom planu približi. Uspeo je da nagovori srpskog kralja na napad usmeren protiv Vizantije. Uplašen jednom takvom akcijom car Andronik je Jovanu ponudio titulu cesara ako se vrati, ali je ovaj ubrzo umro. Marija je ostala na srpskom dvoru kao kraljica, „stideci se Romeja zbog muževljevog ponašanja“.

Sa Marijom Paleolog, kralj Stefan Decanski imao je bar dvoje dece:

Simeon Siniša (1324/26 - 1369/71), od 1359. vladao Epirom i Tesalijom
Teodora (1330- posle 1381), udata za Dejana upravitelja Makedonije, umrla kao monahinja Evdokija

Neki istoricari ubrajaju i Jelenu Šubic u Stefanovu decu iz drugog braka (a ne iz prvog braka sa Teodorom).
Potiskivanje Bugara
Novac Stefana Uroša III

U Bugarskoj je 1323. godine za cara izabran Mihailo Šišman, zet kralja Milutina, za koga je bila udata Ana, sestra kralja Stefana. U ovo vreme se dešavaju i velike dinasticke borbe u Vizantiji. Andronik III Paleolog digao se protiv svog dede Andronika II i posle krace borbe uspeo da bude priznat za savladara 1325. godine. Ipak, postigavši taj cilj nije mu bilo dovoljno pa su se obe stranke ponovo spremale za rat. Oba cara tražila su saveznike, unuk medu Bugarima, a deda medu Srbima. Andronik II bio je onaj car koji je prognanog Stefana lepo primio u Carigradu. U jeku gradanskog rata Andronik Mladi je 1328. godine zauzeo Makedoniju i Albaniju. Pristalice starog cara su se održale samo u gradovima na srpsko-vizantijskoj granici: Melniku, Proseku i Strumici. Ipak, i pored svih poziva kralj Stefan zvanicno nije zauzimao nijednu stranu iako je krišom pomagao Andronika Starijeg. Kada je mladi Andronik osvojio Prosek, upravnik grada je grad predao Srbima radije nego da ga preda osvajacu. Ali vecina vojske i gradanstva pristajala je uz mladeg Andronika, i istom 1328. godine mu otvoriše vrata Carigrada. U maju iste godine stari car bi prinuden da se odrekne prestola i bi oteran u manastir. Zbog svega što se tih godina dogadalo a posebno zbog zauzimanja Proseka došlo je do sukoba izmedu Srba i Vizantinaca. Medutim Srbi su sada otvorene prešli u napad i skoro zauzeli Ohrid. Pritisnut nezadovoljnim delom gradana carstva koji su podržavali njegovog dedu s jedne i srpskim osvajanjima s druge strane Andronik III bio je prinuden da pronade saveznika. Pronašao ga je vrlo skoro u bugarskom vladaru Mihailu Šišmanu.

Decenijama je Bugarska gledala kako se srpska država širi izvan svojih starih granica i prodire u vardarsku dolinu. Teritorije koje je nekada obuhvatalo bugarsko Samuilovo carstvo sada su uglavnom bile u srpskim rukama. Bugarska ili nije imala dovoljno snage ili nije bila ujedinjena da preduzme nešto protiv takve srpske ekspanzionisticke politike jer su Vizantinci svagda gledali da radije stanu na srpsku nego na bugarsku stranu; sve do sada. Ni sam car Mihailo nije bio prijateljski raspoložen prema Srbima. On je još 1325. godine. oterao svoju ženu Anu (cerku Milutinovu, sestru Stefanovu) i oženio se Teodorom, sestrom cara Andronika III. Dva cara su se dva puta sastajala kod Adrijanopolja i Sozopolja da diskutuju o strategiji napada na Srbiju. Car Mihailo je za svoju vojsku kupio tatarske i osetske najamnike i utvrdio savez sa Vlaškim knezom Jovanom Basarabom. I Srbi su se pripremali za sukob. Obavešteni o savezu protiv njih po pricanju vizantijskog istoricara Nicifora Grigore Srbi su kupili "1.000 Kelta“ a po Kantakuzenovom "300 Alamana“. Takode je pozvao da mu se pridruže i katalonski najamnici, almogaversi, koji su bili poznati po neustrašivosti i specificnom nacinu ratovanja. Pored toga 1. maja 1330. godine kralj Stefan izdao je naredbu o zabrani izvoza oružja iz Mletacke republike u Bugarsku kroz njegovu teritoriju.

Bugari su krenuli na Srbiju iz južnog pravca da bi lakše došli u dodir sa Vizantijskom vojskom. Kralj Stefan je odlucio da napadne Bugare pre nego što dodu u kontakt sa Vizanticima; medutim nadajuci im se sa severa Srbi su se grupisali na ušcu Toplice u Južnu Moravu. Car Mihailo je krenuo na sever ka Vidinu da pokupi vlaške i tatarske najamnike pa je onda krenuo duboko prema jugu i prešao srpsku granicu kod Strume. Cuvši za pravac bugarskog kretanja Srbi su manevrisali da ih presretnu. Kralj Stefan se u tom pohodu zaustavio kod crkve Svetog Ðorda u Nagoricinu i na reci Kamenici ponovo Bugarima ponudio pregovore. Tu je i cuo vesti od špijuna poslatih u bugarsku vojsku koje su govorile o nedisciplini u njihovim redovima. Kada su u zoru 28. jula 1330. godine stigla i poslednja srpska odeljenja kralj im je dao mali odmor i onda napao Bugare kod Velbužda. Broj srpske i bugarske vojske je iznosio verovatno oko 15.000. U borbi su se istakli narocito vojnici mladog kralja Stefana Dušana. Zapadni najamnici su jurišali u sam centar bugarske vojske i verovatno se njima treba pripisati smrt cara Mihaila koji je pokušao da pobegne ali je na jednom bregu pao sa konja. Tu je i ubijen a telo doneseno pred kralja Stefana koji ga je sahranio u crkvi u Nagoricinu. Srpska vojska je krenula u Bugarsku, prema Trnovu. Car Andronik III, cuvši vest o porazu bugarske vojske nije hteo da se upušta u borbu nego se povukao natrag u Vizantiju. Skoro nesmetano srpska vojska je krenula na put ka Trnovu. Medutim kod Izvora Bugari docekaše kralja Stefana i zamoliše za mir. Bilo je boljara koji su predlagali da se ujedine Srbija i Bugarska pod nemanjickom krunom, ali je kralj Stefan to odbio. On je povratio na presto svoju sestru Anu i njenog maloletnog sina Jovana Stefana a u unutrašnje uredenje Bugarske nije hteo da se meša. Ovakvim mirom nije bila zadovoljna srpska vlastela, posebno mlada koja je pocela da se grupiše oko mladog kralja Stefana Dušana.

Kad se govori o smrti kralja Stefana Decanskog treba imati u vidu da pred istoricarima stoje dve sasvim drugacije verzije. Prva verzija pisana je za vreme vladavine njegovog sina Stefana Dušana; pisao ju je nastavljac arhiepiskopa Danila II koji je završio delo Žitija srpskih kraljeva i arhiepsikopa. U njoj se pripoveda da je kralj Stefan pred kraj života promenio mišljenje prema svome sinu i da je, pod uticajem svoje mlade žene Marije Paleologove presto srpskih i pomorskih zemalja namenio svom sinu iz drugog braka Simeonu. Dušan, kao dobar sin nije želeo da se protivi „volji roditelja kraljevstva mi“ i otišao cak u Carigrad odakle ga je vlastela nagovorila na povratak i sukob sa roditeljem koji je rezultovao bojem na Porodimlji, posle koga je kralj Stefan Uroš III odveden u Zvecan i tamo posle nekog vremena umro prirodnom smrcu, verovatno od srcanog udara. Druga verzija, pisana pedesetak godina posle Dušanove smrti u objavljena u delu "Žitije Stevana Decanskog" koju je sastavio Grigorije Camblak govori o nasilnoj smrti srpskog kralja koji je umro od ruke svog sina Dušana. Ovo delo pisano je prilicno „antidušanovski“ sa namerom da pokojnog kralja oglasi kao velikomucenika. Srpska pravoslavna crkva je ovu potonju verziju uzela za kanonsku i za Decanskog kaže da je „od oca oslepljen od sina udavljen“. Obe verzije su sasvim moguce ali ne postoji nikakav istorijski razlog zbog cega bi jedna bila favorizovana u odnosu na drugu. Kad pred istoricarima stoje dve suprotne verzije njihov je zadatak da izlože i predstave obe.

Zadužbina kralja Stefana Decanskog je manastir Decani u kome pocivaju njegove svete mošti. Srpska pravoslavna crkva slavi njegov praznik svakog 11. novembra po julijanskom odn. 24. novembra po gregorijanskom kalendaru.

Za smrt Stefanovu vezana je i legenda o prokletstvu Dušanovih kasnijih potomaka, a kasnije i cele srpske države. Naime Stefan je, kada su došli ljudi da ga ubiju, prokleo sina i njegove potomke. Mada se ovo prokletstvo nije ispunilo na sinu, palo je ipak na njegova unuka Uroša, koji je izgubio Carstvo. Ova legenda je trajala mnogo vekova, a svi su se tog prokletstva setili onda kada je knez Lazar sa svojim ratnicima pao na Kosovu, a Srbija pala pod Turke.

Motiv ove navodne kletve je iskorišcen kao jedan od glavnih motiva u istorijskoj tragediji „Smrt Uroša V“ Stefana Stefanovica.

Srpska pravoslavna crkva proslavlja Svetog mucenika Stefana Decanskog (Mratindan) 11/24. novembra


Izvor: Vikipedija



divinum dare, humanum accipere
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:48




CAR DUŠAN SILNI

Stefan Uroš IV Dušan Nemanjic, poznat i kao Dušan Silni (oko 1308 — 20. decembar 1355) je bio srpski srednjovekovni kralj (1331 — 1345) i prvi srpski car (1346 — 1355). Bio je sin kralja Stefana Uroša III Decanskog i otac cara Stefana Uroša V, u narodu prozvanog Nejakim, poslednjeg vladara iz dinastije Nemanjica.

Dušan je sa vlasti zbacio svog oca Stefana Decanskog, uz pomoc vlastele nezadovoljne politikom Stefana Decanskog prema Bugarskoj i Vizantiji, nakon bitke kod Velbužda. Dušan je znacajno proširio granice srpske države prema jugu, sve do Korintskog zaliva, iskoristivši unutrašnje nemire u Vizantiji. Po osvajanju velikih vizantijskih teritorija Stefan Dušan se 1345. proglasio za cara Srba, Grka (tj. Romeja) i Bugara, srpsku crkvu je sa ranga arhiepiskop je uzdigao na rang patrijaršije, da bi ga prvi srpski patrijarh Joanikije 1346. krunisao.

Poznat je i po donošenju Dušanovog zakonika, najznacajnijeg srpskog srednjovekovnog pravnog akta. Završio je manastir Decane, zadužbinu svoga oca, a njegova najznacajnija zadužbina bio je Manastir Svetih arhangela kod Prizrena, gde se nalazio i njegov grob. Bez obzira na to, Stefan Dušan je jedini vladar iz dinastije Nemanjica koji nije bio proglašen za sveca posle smrti.

Opevan je u narodnim pesmama, ali ga narod nije narocito voleo.

Njegova kruna se drži u Cetinjskom manastiru u Crnoj Gori.

Kralj Stefan Uroš II Milutin je zbog sukoba oko vlasti sa sinom Stefanom Urošen III Decanskim, ovoga uhvatio i proterao ga u Skoplje gde je naredio da se oslepi (u srednjem veku je postojalo verovanje da slep covek ne može da vodi državu pa se oslepljivanje cesto koristilo da se onemoguci nekome da dode na vlast). Posle delimicnog oslepljenja, Stefan je sa ženom i dvoje dece Dušicom i Dušanom proteran na vizantijski dvor kod Milutinovog tasta cara Andronika II Paleologa u Carigrad. Na zahtev Crkve Milutin dopušta Stefanu da se vrati u Srbiju ali zadržava Dušana kod sebe, najverovatnije kao taoca što je bila cesta praksa u srednjem veku. Posle Milutinove smrti, Stefan je uz pomoc crkve i arhiepiskopa Danila postao novi kralj pod imenom Stefan Uroš III a istovremeno je krunisan njegov sin Stefan Dušan kao „mladi kralj“.

Još kao „mladi kralj“ uspešno se suprostavio cetama bosanskog bana Stefana II Kotromanica u Zahumlju (1329.). Komandovao je jednim delom vojske u glavnom napadu u bici kod Velbužda (1330), u kojoj se Srbija izborila za vodecu ulogu na Balkanu. Odnosi izmedu starog i mladog kralja su se pogoršali januara 1331. godine.

U vreme bitke kod Velbužda (Custendil) Dušan se veoma istakao, pa je kralj Stefan osecajuci da mu je sin miljenik kod vlastele, te da bi mu možda moglo pasti na pamet da pokuša da preuzme kraljevski presto još dok je on živ, dodelio na vladanje Zetu koja brzo postaje pravo leglo nezadovoljstva i buntovnika. Vlastela okupljena oko Dušana neprestano ga je nagovarala da se pobuni protiv oca i da uzme vlast.

"Ovi ga danonocno podsticahu da oduzme kraljevstvo iz ruku oca, koji je zbog starosti bio nesposoban za upravljanje, i da se tako obezbedi od svog brata Siniše, koga je njegov otac imao s drugom ženom" (Mavro Orbin)

Na neki nacin Orbin pokušava da baci krivicu na Stefana Decanskog zbog toga što je imao sa Marijom Paleolog sina Sinišu kojeg je po nagovoru kraljice Marije poceo da priprema za prestolonaslednika, dok je prema Dušanu odjednom ohladneo. Veoma slicnu verziju iznosi i Nicifor Grigora. „Pošto se pak sam kralj, kome je bilo pedeset godina, oženi nanovo cerkom carevom (iz Carigrada), kojoj je bilo tek dvanaest godina, a medutim ne oženi sina, i pošto s tom cerkom carevom poce i decu radati, sin kraljev, mladic duše vatrene, podražen i podbunjivan od vršnjaka svojih, poce smišljati odmetanje od oca i bunu protiv njega“. Ipak to treba uzeti sa rezervom, osnovni pokretac Stefanovog pada nije bio Dušan, vec iskljucivo nezadovoljna vlastela zbog Stefanovog ponašanja nakon Velbužda kada on nije iskoristio plodove ove velike pobede ne dopuštajuci svojoj vlasteli zadobijanje novih teritorija i pljacku.

Vec u jesen 1330. godine došlo je do otvorenog sukoba sina „mladog kralja“ Dušana i oca kralja Stefana Decanskog koji je sakupio vojsku i ušao u Zetu, došavši sve do Skadra. Sam Stefan je na skoro identicnom mestu ratovao sa svojim ocem, kraljem Milutinom, iz istih razloga kao i on sada sa svojim sinom samo u zamenjenim ulogama. Kao što se i onda sin nije suprotstavio ocu i povukao preko Bojane, tako se i sada Dušan povlaci a Stefan razori Dušanov dvorac na obali reke Drimca i opljacka ceo taj kraj. Stefan se verovatno setio svoje pobune kada se isto tako povlacio pred Milutinom, koji ga ne na prevaru uhvatio, okovao, oslepio i proterao u Carigrad pa je pokušao nešto slicno i poceo pozivati Dušana na razgovor. Dušan ipak saznaje da mu otac sprema likvidaciju pa se posle mnogo neckanja na nagovor vlastele ipak odlucuje da pokuša da obori Stefana iznenadnim napadom. Sa manjom grupom odabranih vojnika i verne vlastele napadne Dušan svoga oca Stefana, dok je ovaj sa porodicom boravio u svom dvorcu Nerodimlju.

"Pošto je, dakle, potajno sakupio vojsku u obe Zete i izvršio izbor najboljih tamošnjih ratnika, vodeci sobom i Karavida Fratnuta i Ðurda Ilijica kao svoje savetnike otpoce usiljen marš put Raške, u kojoj se nalazio njegov otac" (Mavro Orbin)

Radilo se o dobro pripremljenoj akciji u kojoj su bili samo oni koji su bili vojnicki najspremniji, pravi iznenadni napad. Kralj Stefan nije mogao verovati da bi Dušan bio u stanju izvršiti tako drsku gerilsku akciju i napasti sa malim brojem vojnika u centru njegove države Srbije (Raške). 21. avgusta 1331. godine Dušan je napao Stefanov dvor dok je ovaj bio u lovu kod tvrdave Peterco sa nekoliko slugu. Stefan na konju beži sa nešto malo svoje vlastele, zaboravivši cak i na kraljicu i decu, a Dušanova potera ga bez otpora uhvati u tvrdavi Petric i zatoci zajedno sa celom porodicom u tvrdavi Zvecan.

Nakon toga pocnu pripreme za Dušanovo krunisanje bez nekih vecih problema, tako da otpora u državi nije bilo. Stefan Decanski ocigledno nije bio omiljen i njegov pad nije prouzrokovao nikakva uznemirenja, ali imajuci na umu ulogu Crkve i samog arhiepiskopa Danila II u dovodenju Stefana na kraljevski presto, Dušan zamoli Danila II da dode i da ga kruniše za kralja. Ovaj je mirno primio ovu smenu na prestolu i veoma svecano, krunisao Dušana za kralja svih srpskih i pomorskih zemalja na dan 8. septembra 1331. godine na dvoru u Svrcinu.

"I tako zapovedi da bude sabor Bogom sabrani otacstva njegova. I kada je ovaj preosveceni došao sa Bogom darovanom mu pastvom, episkopima i igumanima, i sa celim klirom crkvenim, i kada je bio sabran ceo sabor srpske zemlje u njegovu carskom dvoru Svrcinu, i kada je bio slavni praznik Rodenje presvete Bogorodice, i na navecerje uciniše hvalbena slavoslovlja, kako je na pohvalu slavnom prazniku, i opet nocno stajanje takode, i ujutro, dan nedelje, uciniše na ovom blagocastivom sve po zakonskom ustavu u crkvi svetoga Pretece, i preosveceni arhiepiskop kir Danilo ucini molitvu, i uzevši carski venac u svoje ruke, i položi na svecasnu glavu njegovu, govoreci: Položio si na glavu njegovu venac od dragog kamenja, i umoli od tebe života i dao si mu dužinu dana na vekove vekova".

Neposredno nakon Dušanovog krunisanja Stefan Decanski je umro 11. novembra 1331. godine i sahranjen je u svojoj zadužbini manastiru Visoki Decani. Po Danilovom uceniku umro je prirodnom smrcu dok drugi izvori tvrde da je Dušan popustio pred navaljivanjem mocne vlastele i odobrio, ako vec i nije naredio, da se Stefan pogubi.



divinum dare, humanum accipere
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:49

Car Uroš

Stefan Uroš V Nemanjic, poznatiji kao Uroš Nejaki, sin je i naslednik cara Dušana. Vladao je od 1355. do 1371, a zadužbina mu je manastir Matejca. On je poslednji vladar loze Nemanjica. U njegovo vreme slabi centralna vlast i oblasni gospodari se osamostaljuju. Posle smrti cara Uroša srpska država prestaje da postoji.

Vladavina Uroša, sina cara Dušana, bila je gotovo u svakom pogledu suprotna vladavini njegovog roditelja. I sudbina i istorija ponekad igraju nemilosrdne igre. Tako je prvi potomak cara Dušana poneo nadimak Uroš Nejaki. Novi srpski car koji je titulu nasledio od oca nije uspevao da zaštiti svoju državu, ni od spoljnih napada, ni od unutrašnjih potresa.

I kako je vec bilo pravilo u srednjem veku, i Uroš je morao da vodi bitku za svoja nasledna prava. Najozbiljniji protivnik mu je bio Simeon Nemanjic, Dušanov polubrat. Iako je celokupna srpska vlastela i crkva stala na Uroševu stranu na državnom saboru u Skoplju 1357. Simeon vojno daleko snažniji sebi je dodelio carske dostojanstvene oznake i zavladao Epirom i Tesalijom 1359. Mladi Uroš je uz podršku svoje majke Jelene, državnog sabora održanog u Skoplju i Dubrovcana uspeo je da spase svoje vladalacko naslede. Ubrzo srpska država podelila na dva carstva, Uroševo i Simeonovo. U vecem delu koji je obuhvatao sve stare srpske zemlje vladao je Uroš. Pretpostavlja se da je umro 2. ili 4. decembra 1371. godine, verovatno posle Maricke bitke, kao poslednji srpski car.

Za vreme njegove vladavine, 1365. godine, za savladara je krunisan kralj Vukašin Mrnjavcevic sa ocekivanjem da ce njegovi potomci (Marko Mrnjavcevic) naslediti carski presto jer Uroš nije imao potomaka. Te godine Vukašinov brat Uglješa preuzima od carice Jelene (Uroševe majke) vlast u Seru.

Posle velikih Dušanovih osvajanja, car Uroš postaje žrtva bahatosti vlastele koja se naglo obogatila u prethodnim ratovima i pljackama. Infrastrukturna nepovezanost novih teritorija carevine sa jezgrom otežala je uspostavljanje reda i državnih instrumenata. Uroš Nejaki je proglašen za svetitelja 211 godina posle smrti.

Njegove mošti se nalaze u fruškogorskom manastiru Novi Jazak. Njegov lik i narodna tradicija o Vukašinu Mrnjavcevicu, su poslužili kao osnovni motiv za istorijsku dramu Stefana Stefanovica iz 1825. godine pod imenom „Smrt Uroša V“. Pre njega ovaj motiv je pokušao da obradi Emanuel Kozacinski, a njegov rad je preradio Jovan Rajic pod imenom „Tragedija cara Uroša“, ali ta dela nemaju znacajnu književnu vrednost.



divinum dare, humanum accipere
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:54



KNEZ LAZAR

Lazar Hrebeljanovic (Prilepac, 1329 — Kosovo polje, 15. jun 1389), poznat i kao Sveti car Lazar, bio je srpski knez sa prestonicom u Kruševcu. Poginuo je u bici na Kosovu 1389. i proglašen je za sveca.

Lazar Hrebeljanovic je najverovatnije roden 1329. godine u Prilepcu kod Novog Brda. Taj grad je dobio njegov otac, Pribac Hrebeljanovic od kralja Dušana Nemanjica kao nagradu za službu na njegovom dvoru.

Istorija za sada ne zna kako se zvala majka Lazara Hrebeljanovica. Ne zna se takode ni koliko je tacno brace i sestara imao.

Otac Lazara je bio logotet na Dušanovom dvoru u Prizrenu. U doba kada se kralj Dušan krunisao za cara, Lazar Hrebeljanovic je imao oko 17 godina. Porodicno bogatstvo Hrebeljanovica je bilo veoma malo i obuhvatalo je samo utvrdeni grad Prilepac (gde se Lazar rodio) i grad Prizrenac. Kao mladic Lazar je služio na dvoru cara Dušana. O tome govori i „Povesno slovo o knezu Lazaru“, kao i arhiepiskop Danilo. Kao dvorski cinovnik Lazar je od cara Dušana dobio titulu stavioca i sa ovom titulom je imao veliko ucešce u politickom životu carevine. Na dvoru je sreo despota Jovana Olivera, ratnickog kesara Preljubu, despota Dejana i kesara Vojihnu.

Lazar Hrebeljanovic se 1353. godine oženio cerkom velikog kneza Vratka Milicom. Njen otac je bio iz roda Nemanjica po liniji velikog župana Vukana. Posle naprasne smrti cara Dušana Nemanjica 20. decembra 1355. Lazar Hrebeljanovic kao dvoranin je prisustvovao sahrani u mauzoleju Svetog Arhandela kod Prizrena. Tu je Lazar mogao da vidi kako su u jugozapadnom uglu hrama sahranjuju posmrtni ostaci cara Dušana i kako se grobnica zatvara sa poklopcem od belicastog mermera na kojem je izvajan visoki reljef cara Dušana.
Po odluci Državnog sabora iz decembra 1389. godine princeza Olivera, najmlada kci kneza Lazara data je u harem sultana Bajazita I. Ona je u harem otišla u prolece 1390. godine što je bio uslov za sklapanje mira sa Turcima i dozvolu za prenos moštiju kneza Lazara. Iz Mitropolijske crkve u Prištini mošti Svetog kneza Lazara 1391. godine prenesene su u njegovu zadužbinu manastir Ravanicu. Zbog nadiranja Turaka i stanovništvo i monaštvo biva prinudeno da napušta ognjišta i svetinje. Sa sobom nosi i najvecu dragocenost — mošti Lazareve. Nastavlja svetitelj da deli sudbinu svog naroda, preko Beograda do Sent Andreje u Ugarskoj posle nekoliko godina prenesen u fruškogorski manastir Vrdnik (Nova Ravanica). Tokom Drugog svetskog rata, godine 1942. zbog ustaških pustošenja pravoslavnih svetinja u Sremu, mošti bivaju prenesene u Sabornu crkvu u Beograd.

Godine 1954. Sveti arhijerejski sabor SPC doneo je odluku o prenošenju moštiju Sv. Kneza u Ravanicu. Ova odluka se sprovodi o šestotoj godišnjici Kosovske bitke, 1989. godine i to tako što su njegove mošti izlagane na putu kroz veliki broj srpskih gradova i manastira.

Tako je od Vidovdana 1988. do avgusta 1989. civot iz Beogradske Saborne crkve preko manastira Vrdnika, Ozrena, Tronoše i Celija, zatim Šapca, Valjeva i Kragujevca, pa manastira Žica, Ljubostinja i Pavlica prenesen do Kosova. Na Gazimestanu, mestu kosovske bitke, održan je pomen a potom, posle boravka u manastiru Gracanica i svecanih vidovdanskih bogosluženja, civot sa Lazarevim moštima preko Niša, Kruševca i manastira Manasija, prenesen je u Ravanicu.



divinum dare, humanum accipere
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 10:58



STEFAN LAZAREVIĆ

Stefan Lazarevic poznat i kao Stevan Visoki (Kruševac, 1377 – Glavica kod Kragujevca, 19. jul 1427) je bio sin kneza Lazara koji je sa titulama kneza (1389—1402) i despota (1402—1427) vladao Srbijom. U svoje vreme je važio za jednog od najboljih vitezova i vojskovoda, a njegova književna dela ga cine jednim od najvecih srpskih književnika u srednjem veku.

Nakon oceve pogibije u Kosovskom boju 1389. godine, kao maloletan je došao na vlast i uz pomoc majke Milice Hrebeljanovic je vladao do svog punoletstva 1393. godine.

Kao otomanski vazal, predvodio je srpske pomocne odrede u bitkama na Rovinama, kod Nikopolja i Angore. Posle bitke kod Angore je od Vizantinaca u Carigradu dobio titulu despota (1402), a krajem 1403. ili pocetkom 1404. godine, stupio je u vazalne odnose i sa madarskim kraljem Žigmundom od koga je dobio Macvu, Beograd (u koji 1405. godine smestio svoju prestonicu), Golubac i druge posede, a kasnije (1411) i Srebrenicu.

Posle velikog poraza kod Angore, otpoceo je gradanski rat u Otomanskoj imperiji, ali i sukobi medu srpskom vlastelom, prvo izmedu Lazarevica i Brankovica, a potom i izmedu samog Stefana i njegovog mladeg brata Vuka. Sukobi u Srbiji su se okoncali 1412. godine izmirenjem Stefana i njegovog sestrica Ðurda, dok je kao pobednik iz borbi medu Osmanlijama izašao 1413. godine Mehmed I, zahvaljujuci srpskoj pomoci, nakon cega je, za Srbiju, usledio period mira. Posle smrti svog sestrica Balše III Balšica, nasledio je Zetu, oko cijih primorskih gradova je vodio rat protiv Mlecana. Pošto nije imao dece, Stefan je na saboru u Srebrenici 1426. godine imenovao svog sestrica Ðurda za naslednika.

Na unutrašnjem planu, on je slomio otpor vlastele, a periode mira je iskoristio za snaženje Srbije u politickom, ekonomskom, kulturnom i vojnom pogledu. On je 29. januara 1412. godine objavio „Zakonik o rudnicima“, sa posebnim delom kojim se ureduje život u, tada najvecem rudniku na Balkanu, Novom Brdu. Time je dodatno pojacao razvoj rudarstva, koje je bilo glavna privredna grana tadašnje Srbije, tako da je krajem njegove vladavine Srbija bila jedan od najvecih proizvodaca srebra u Evropi. Na polju arhitekture, nastavlja se razvoj Moravskog stila, koji je zapoceo u doba njegovog oca gradnjom Ravanice i Lazarice.

Bio je veliki pokrovitelj umetnosti i kulture pružajuci podršku i utocište kako ucenim ljudima iz Srbije, tako i izbeglicama iz okolnih zemalja koje su zauzele Osmanlije. Pored toga, on je i sam bio pisac, a njegovo najznacajnije delo je „Slovo ljubve“ koje se odlikuje renesansnim crtama. Pored književnog stvaralaštva samog despota, u ovom periodu se, izmedu ostalih, javljaju Konstantin Filosof i Grigorije Camblak, a razvija se i bogata prepisivacka delatnost (takozvana Resavska prepisivacka škola).



divinum dare, humanum accipere
Nazad na vrh Ići dole

CiciBan
Moderator
Moderator

Broj poruka: 13906
Points: 14609
Reputation: 35
Datum upisa: 30.04.2013
Lokacija: Zemlja čuda

PočaljiNaslov: Re: Naši vladari   Čet 16 Maj - 11:01



ĐURAĐ BRANKOVIĆ

Ðurad Brankovic Smederevac, srpski despot (rod. 1377, vladao 1427 — 1456), drugi sin Vuka Brankovica i Mare, cerke kneza Lazara. Nosio je ime po svecu (Ðordu Kapadokijskom), kao i njegov unuk Ðorde Brankovic, iako nisu imali isto prezime, vec su se po imenima oceva prezivali jedan Vukovic, a drugi Stefanovic. Od vremena Mavra Orbinija (1601. godine), istorija njihovu porodicu naziva Brankovicima.

Ðurad je u pocetku bio na strani svog ujaka, despota Stefana Lazarevica. Posle bitke kod Angore (1402. godine), izmedu njih je došlo do razlaza i sukoba. Gonjen od Stefana zbog svojih veza sa Turcima, Ðurad je pobegao sultanu Sulejmanu, nasledniku Bajazita, i sa turskom vojskom pošao protiv njega. Iz borbi koja je usledila na Kosovu (Gracanicka bitka, 21.11. 1402.), Stefan je izašao kao pobednik. Otada je Ðurad vodio turkofilsku, a despot Stefan ugrofilsku politiku u Srbiji.

Posle smrti kneginje Milice (1405. godine), Ðurdu se pridružio i mladi Stefanov brat Vuk, koji je tražio za sebe pola države. Uz pomoc sultana Sulejmana, oni su postigli znatne uspehe i dobili južni deo Srbije. Kada se protiv sultana Sulejmana podigao njegov brat sultan Musa, Vuk Lazarevic je poginuo od ruke Musinih ljudi, kažnjen radi izdaje (1410. godine), a Ðurad se, majcinim posredovanjem, kod njene najmlade sestre princeze Olivere pomirio sa ujakom (1412. godine).

Kao zapovednik srpske vojske, Ðurad je rešio, u odlucnoj bici pod Vitošom (1413. godine), borbu izmedu Muse i brata mu sultana Mehmeda I, napavši i pobedivši prvog.

Godinu dana posle toga (1414.), uzeo je za ženu Jerinu (Irinu) Kantakuzen. Jerina mu je bila druga žena, ime prve žene nije sacuvano (žena sa kojom je imao cerku Jelenu i verovatno cerku Maru), dok je Jerinom imao cetiri sina (Todora, Grgura, Stefana i Lazara) i još jednu cerku Katarinu.

Od 1422. do 1426. Ðurad se duže zadržavao u Zeti, gde je jedno vreme ratovao protiv Mlecana. 1426. godine se spominje njegov svecani docek u Dubrovniku. Te iste godine, na državnom saboru u Srebrnici kod Stragara, Ðurad je bio proglašen za naslednika despota Stefana. Ugarski kralj Žigmund Luksemburški je sporazumom u Tati priznao Stefanovu volju, ali je zauzvrat tražio da mu se posle smrti Stefanove vrate Macva sa Beogradom i grad Golubac.

Da bi sprecio stvaranje nove lige, sultan je ponudio Ðurdu mir (1456. godine), ustupajuci mu delove Srbije severno od Kruševca. Medutim, Turci su iste godine preko Srbije sa velikom vojskom krenuli na Madare. Despot je prešao u Beckerek (Zrenjanin), a njegova vojska je junacki odbila sultana kod Smedereva. I turska opsada Beograda se završila neuspehom. Te zime (24.12. 1456.), završio je despot svoj život; sahranjen je u Krivoj Reci ispod Rudnika.

Ceo svoj dugi vek (živeo je preko osamdeset godina), Ðurad je proveo u ratnim okršajima, pa je, godinu dana pred smrt, izgubio tri prsta na desnoj ruci braneci se macem od konjanika zapovednika Beograda, Mihaila Siladija (Svilojevica iz starih srpskih letopisa i narodnih pesama). Taj „trpenija venac“ primio je „v približenih žitija koncu“ (kad se približio kraj života). Rana mu, izgleda, nikako nije mogla da zaraste i od nje je i umro.

Bio je nesrecan covek i toga je bio svestan. Franjevcu Jovanu Kapistranu (1385 — 1456), koji ga je nagovarao da ostavi veru predaka, odgovorio je: „Narod moj veruje da sam mudar, mada srece nemam. A ti sad tražiš od mene da ucinim nešto po cemu bi moj narod pomisliti mogao, da sam u starosti pamecu pomeo“. Oglašavan od Madara i od zapadnjaka za izdajicu, zbog svog držanja u doba kosovske bitke iz 1448. godine, „smiderski gospodin“ Ðurad je od Jurija Barakovica (u „Vili Slovinki“, 1613.), stavljen u pakao, u „srce zemlje“, u „donju propast“. Legendu o izdajstvu prihvatilo je, na neobjašnjiv nacin, naše narodno predanje, ali je nju vezalo za Ðurdevog oca, Vuka Brankovica, i za kosovsku bitku iz 1389. god.

O Ðurdu nije stvoren kult, pa prema tome nema biografije ni crkvenih pesama njemu posvecenih. U staroj srpskoj književnosti sacuvana su dva spisa o tome kako je Ðurad 1453. godine preneo mošti apostola Luke u Smederevo. Pisci su savremenici toga ocajnickog pokušaja despota — davljenika da spase sebe i svoju despotovinu, a mošti su slamka za koju se on hvata. Nad mrtvim telom despotovim nepoznati smederevski besednik držao je krajem decembra 1456. godine posmrtni govor, koji dolazi medu najlepše i najpotresnije stare srpske tekstove.

Imao je nesumnjivo najburniji život od svih srpskih vladara i postao je jedna od najtragicnijih licnosti srpske istorije. Lik despota Ðurda postoji na njegovoj povelji svetogorskom manastiru Esfigmenu iz 1429. godine. Prikazana je cela porodica despota Ðurda. Lik despota Ðurda nalazi se i na novcu.





LAZAR BRANKOVIĆ

Lazar Brankovic, 1421-1458. despot srpski i vladar 1456 — 1458, sin Ðurda Brankovica.

On je bio jedino muško dete Ðurda koje nije bilo oslepljeno. Nosio je titulu despota još od svoje ženidbe sa Jelenom Paleolog 1446. godine. Lazar Brankovic preuzima vlast posle smrti Ðurda Brankovica 1456. godine.

Politika koju vodi mladi Lazar je bila slicna onoj koju je vodio njegov otac za života. Despot Lazar je okoncao pregovore sa Turskom, koje je njegov otac poceo. Sklopio je januara 1457. godine ugovor o obnavljanju vazalnih obaveza prema Osmanskom carstvu. Bio je dužan da placa godišnji harac, nešto manji nego u Ðurdevo vreme, jer nije držao Novo Brdo.

Za vreme vladavine mladog despota Lazara, veliku ulogu u srpskoj politici pocinju da zauzimaju braca Andelovic. Jedan od brace ce kasnije promeniti veru i postati turski namesnik Mahmud Andelovic. Drugi od brace Andelovica, Mihailo je poceo da služi za vreme despota Ðurda, da bi nastavio i za vreme njegovog sina. On je bio glavni posrednik u sklapanju primirja sa Turskom i obnavljanju vazalnih veza Lazara Brankovica i Mehmeda II Osvajaca.

Tako je sultan Mehmed II Osvajac sklopio sa despotom Lazarom januara 1457. godine ugovor po kome se obavezao da vrati despotu Lazaru oceve posede.

Pored vezanosti sa Turskom, despot Lazar je bio i ugarski vazal, jer je tako cuvao severnu granicu despotovine. Tako je ugarski kralj Ladislav V Posmrce pomagao despota Lazara. Despot je, koristeci meteže u Ugarskoj, osvojio Kovin i druge dunavske tvrdave sa leve strane reke. U pobedonosnom trijumfu, zaustavio ga je Mihailo Siladi, pobedujuci ga i potiskujuci ga prema Tamišu.

Situacija u Despotovini se dodatno komplikuje smrcu Jerine Kantakuzin. Tada se protiv mladog despota podigla opozicija koju je predvodio Jerinin brat Toma Kantakuzin. U meduvremenu, Mehmed II se više nije suzdržavao od napada na Srbiju. Prve vesti o gomilanju turske vojske na srpske granice su stigle despotu Lazaru decembra 1457. godine. On je odmah javljao ugarskom kralju Ladislavu da mu pošalje vojsku da bi branio despotovinu. Medutim u tim pregovorima, iznenada je umro 20. januara 1458. u Smederevu. Imao je manje od cetrdeset godina.

Pošto despot nije imao muške dece, samo cerke: Mariju, Jerinu i Milicu, posle njegove smrti postavilo se pitanje naslednika.

Pocetkom februara 1458. godine zemljom je upravljalo namesništvo koje su sacinjavali braca Andelovic.




STEFAN BRANKOVIĆ

Stefan Brankovic je bio srpski despot i vladar 1458-59.

Posle smrti Lazara Brankovica, u Srbiji je izabran trijumvirat koga su cinili Mihailo Andelovic, kao despotov gubernator, udovica despota Lazara, despita Jelena Paleolog i slepi Stefan Brankovic. Posle raznih peripetija, odluceno je da vlast pripadne najmladem sinu Ðurda Brankovica, despotu Stefanu Brankovicu.

Za života je Stefan bio oslepljen i jedno vreme je živeo povuceno. Po stupanju na despotski tron, suocio se sa najezdom Turaka, koje je Mehmed II pripremao još za života despota Lazara.

Stefan Slepi je vladao zajedno sa svojom snahom. Stupio je odmah u diplomatske odnose sa ugarskim dvorom, tražeci pomoc. Ugari su mu predlagali da despotovinu prepusti njima na odbranu, a za uzvrat dali su mu neke posede u južnoj Ugarskoj. Dogadaji u Smederevu su odmah pokrenuli Turke na akciju. Situacija u Smederevu je uticala na to da i strani vladari bace svoje prste na Srpsku despotovinu. Prvi je poceo to da primenjuje bosanski kralj Stefan Tomaš.

Posle sporazuma sa Ugarima, prvi je došao sa svojih 8.000 vojnika Mihailo Siladi i rasporedio se duž Dunava, nastojeci da spreci moguci prelaz Turaka preko reke. Medutim, u takvim okolnostima Srpska despotovina je pocela prakticno da se predaje, prepuštajuci svoje zemlje tudinima da je brane.

Turci su krenuli na Srbiju marta 1458. Sa sobom su zajedno vodili slepog Grgura Brankovica, u nameri da ga dovedu na despotski presto. Ostali su samo neosvojeni Golubac i Smederevo.

Licnost despota Stefana je pocela da pada u zaborav. Bosanski kralj Stefan Tomaš je na saboru u Trebinju ponudio rešenje oko Smedereva. Ponudio je da se cerkom umrlog despota Lazara, Jelacom oženi njegov sin Stefan Tomaševic, planirajuci da tako u miraz dobije i ostatke despotovine. Ugarski kralj se saglasio sa ovom odlukom, ne pitajuci srpskog despoita Stefana. 1. aprila 1459. obavljeno je vencanje Stefana Tomaševica i Jelace, pa je tako u miraz bosanski kralj dobio i Srpsku despotovinu. Despot Stefan je zbacen sa trona 8. aprila 1459, a zatim je napustio Srbiju.

Zbaceni despot Stefan Brankovic potom odlazi u Budim, pa zatim kod sestre, grofice Katarine Celjske, a zatim u Dubrovnik. Odatle je otišao u posetu Skender-bega u Albaniju, gde se 1460. oženio Angelinom Arijanitom. Iz tog braka mu se rodio sin Ðorde i još dvoje mlade dece (Jovan i Marija). Pred kraj života boravi u Veneciji, da bi se na sam kraj života našao u oronulom zamku kraj Udina, koji je nosio naziv Beograd, a bio je poznat i pod imenom Friuli. Cesto bolestan, provodio je dane u bedi, i moleci za pomoc. Pisao je pisma gospodarima po Italiji. Sve do smrti je živeo od milostinje koju su mu slali Mlecani, Dubrovcani i Papa. Umro je 9. oktobra 1476. u istom zamku.


Izvor: Vikipedija



divinum dare, humanum accipere
Nazad na vrh Ići dole
 

Naši vladari

Pogledaj prethodnu temu Pogledaj sledeću temu Nazad na vrh 
Strana 1 od 2Idi na stranu : 1, 2  Sledeći

 Similar topics

-
» Ovo sam JA ili naši lični biseri mudrosti !
» Ludi vladari
» Svi srpski vladari
» Srpski vladari
» Kralj Solomon

Dozvole ovog foruma:Ne možete odgovarati na teme u ovom forumu
Pali Andjeli i Poneki Trag Svetlosti  :: 
Svet nauke
 :: Istorija
-